Vàng da do caroten (Carotenoderma)

Mô tả: Da có màu vàng cam, khác với vàng da do bilirubin (không ảnh hưởng đến niêm mạc và củng mạc). Thường xuất hiện rõ nhất ở các vùng da dày sừng như lòng bàn tay, lòng bàn chân và nếp mũi má.

Nguyên nhân: - Chế độ ăn giàu caroten (ví dụ: cà rốt, bí đỏ, khoai lang) - Hội chứng thận hư (Nephrotic syndrome) - Đái tháo đường

Cơ chế: - Hội chứng thận hư: Tăng lipid máu dẫn đến tăng hấp thu beta-carotene. - Đái tháo đường: Tăng lipid máu và giảm chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A. - Suy giáp: Tăng lipid máu và giảm chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A. - Các khiếm khuyết chuyển hóa vitamin A khác: Bao gồm một số bệnh lý gan (ví dụ: rối loạn chuyển hóa porphyrin) hoặc các tình trạng như chán ăn tâm thần, có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa caroten.

Lưu ý: Carotene có nhiều trong các loại trái cây và rau củ. Sau khi được hấp thu, carotene sẽ được chuyển hóa thành vitamin A. Quá trình hấp thu carotene được tăng cường bởi lipid (đặc biệt là β-lipoprotein), axit mật và enzyme lipase tụy. Do đó, bất kỳ yếu tố nào làm tăng hấp thu hoặc giảm chuyển hóa carotene thành vitamin A đều có thể dẫn đến tăng caroten máu (hypercarotenemia) và vàng da do caroten (carotenoderma) (tham khảo Bảng 7.7).

Ý nghĩa lâm sàng: Vàng da do caroten thường được xem là một tình trạng lành tính. Việc xác định nguyên nhân cơ bản chỉ hữu ích nhằm phòng ngừa các biến chứng của bệnh lý nền. Ví dụ, vàng da do caroten có thể là biểu hiện ban đầu của một rối loạn ăn uống.