Vệt Angioid (Angioid streaks)
Mô tả: Vệt angioid xuất hiện dưới dạng những đường không đều, có hình răng cưa, thuôn nhọn, kéo dài từ vùng quanh đĩa thị giác của võng mạc vào hoàng điểm và phần ngoại vi của đáy mắt.
Nguyên nhân: • Các bệnh lý liên quan chính: U vàng giả đàn hồi (Pseudoxanthoma elasticum), Bệnh Paget xương, Bệnh hemoglobin (Haemoglobinopathies). • Các bệnh lý liên quan khác: Hội chứng Ehlers–Danlos, Bệnh to đầu chi (Acromegaly), Bệnh u xơ thần kinh (Neurofibromatosis).
Cơ chế: Vệt angioid được cho là hình thành do các vết nứt nhỏ trong màng Bruch bị yếu hoặc vôi hóa. Cơ chế cụ thể dẫn đến sự bất thường của màng Bruch vẫn chưa được xác định rõ. Các yếu tố được đề xuất bao gồm: • Suy giảm tính đàn hồi của màng. • Tích tụ sắt trong các sợi đàn hồi do tan máu (haemolysis) kèm theo khoáng hóa thứ phát. • Thiếu hụt dinh dưỡng do biến dạng hồng cầu hình liềm (sickling), ứ trệ (stasis) và tắc mạch nhỏ. Người ta cho rằng lực tác động từ các cơ nội nhãn và ngoại nhãn có thể làm nứt màng Bruch đã bị yếu.
Ý nghĩa lâm sàng: Khoảng 50% bệnh nhân có vệt angioid có các bệnh lý nền kèm theo, do đó cần được thăm khám và chẩn đoán. Một số nghiên cứu đã chỉ ra: • 80–87% bệnh nhân mắc u vàng giả đàn hồi (Pseudoxanthoma elasticum) có vệt angioid. • 2–15% bệnh nhân mắc bệnh Paget xương có vệt angioid. • 0–6% bệnh nhân mắc bệnh hemoglobin (Haemoglobinopathy) sẽ phát triển vệt angioid. • Vệt angioid không phải là dấu hiệu có giá trị chẩn đoán cho bệnh to đầu chi (Acromegaly).