Vàng da do caroten (Carotenoderma)

Mô tả: Tình trạng da có màu vàng cam bất thường, khác biệt với vàng da do bilirubin (vàng da gan). Đặc điểm là thường không ảnh hưởng đến niêm mạc (đặc biệt là củng mạc mắt). Màu sắc này thường xuất hiện rõ rệt ở các vùng da dày sừng như gò mũi má, lòng bàn tay và lòng bàn chân.

Nguyên nhân:

• Thường gặp: Chế độ ăn giàu caroten (tiêu thụ quá mức các loại rau củ quả chứa nhiều beta-carotene như cà rốt, bí đỏ, khoai lang, rau xanh đậm).
• Ít gặp: Suy thận, đái tháo đường, suy giáp, bệnh lý gan.

Cơ chế:

• Suy thận: Tăng nồng độ lipid máu trong suy thận có thể làm tăng hấp thu beta-carotene.
• Đái tháo đường: Tăng nồng độ lipid máu và hạn chế chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A.
• Suy giáp: Giảm chuyển hóa caroten thành vitamin A.
• Các cơ chế khác liên quan đến hạn chế chuyển hóa caroten:
  • Tăng lượng beta-carotene nạp vào cơ thể vượt quá khả năng chuyển hóa.
  • Rối loạn chuyển hóa caroten thành vitamin A.
  • Giảm dị hóa beta-lipoprotein.
• Bệnh lý gan: Suy giảm khả năng chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A.

Ý nghĩa lâm sàng: Carotenoderma thường được xem là một tình trạng lành tính. Tuy nhiên, việc xác định nguyên nhân cơ bản có giá trị trong việc phòng ngừa và quản lý các biến chứng liên quan đến bệnh lý nền. Ví dụ, carotenoderma có thể là dấu hiệu ban đầu của một rối loạn ăn uống (như chán ăn tâm thần) hoặc các bệnh lý chuyển hóa khác.