Dấu hiệu Woltman (Phản xạ chậm thư giãn)

Mô tả: Phản xạ chậm hoặc chậm hơn bình thường, đặc biệt là giai đoạn thư giãn của phản xạ bị chậm. Huyết áp thấp bất thường, thường dưới 100 mmHg tâm thu.

Nguyên nhân:

• Suy giáp
• Nhiều tình trạng thần kinh (xem Chương 5, ‘Các dấu hiệu thần kinh’)
• Chán ăn tâm thần
• Tuổi cao (Lão hóa)
• Thuốc (đặc biệt là thuốc chẹn beta)
• Hạ thân nhiệt
• Bệnh Addison

Cơ chế: Trong suy giáp, giảm phản xạ được cho là có liên quan đến việc giảm mức độ myosin ATPase trong cơ, gây ra sự chậm trễ trong co cơ và làm chậm tốc độ tái tích lũy canxi trong lưới nội chất cơ tương (sarcoplasmic endoplasmic reticulum), vốn cần thiết cho quá trình co và thư giãn cơ bình thường.^60,61
Về hạ huyết áp, có nhiều nguyên nhân khác nhau (xem Chương 3, ‘Các dấu hiệu tim mạch’). Trong bệnh Addison, mất nước và giảm thể tích tuần hoàn là nguyên nhân chính gây hạ huyết áp. Mineralocorticoid điều hòa giữ natri và bài tiết kali trong nước tiểu, mồ hôi, nước bọt và đường tiêu hóa. Sự thiếu hụt mineralocorticoid và ở mức độ thấp hơn nhiều là corticosteroid dẫn đến mất muối và suy giảm khả năng cô đặc nước tiểu, từ đó gây giảm thể tích tuần hoàn, mất nước và hạ huyết áp. Thiếu hụt glucocorticoid có thể cũng làm giảm trương lực nền của mạch máu và do đó, huyết áp tâm thu lúc nghỉ.

Ý nghĩa lâm sàng: Có nhiều báo cáo trái chiều về giá trị của phản xạ (đặc biệt là phản xạ gân gót Achilles) như một dấu hiệu chẩn đoán cho suy giáp và cường giáp. Thời gian thư giãn bán phần ở người khỏe mạnh là khoảng 240 đến 320 ms.⁶²

• Một nghiên cứu cho thấy 75% bệnh nhân suy giáp có giai đoạn thư giãn chậm, với giá trị tiên đoán dương (PPV) là 72%.
• Một nghiên cứu khác cho thấy 91% bệnh nhân cường giáp và 100% bệnh nhân suy giáp có thời gian thư giãn bán phần nằm ngoài phạm vi bình thường, cho thấy độ nhạy của xét nghiệm rất cao.⁶³
• Các nghiên cứu khác⁶⁴ cho thấy có đến 35% bệnh nhân cường giáp và 12% bệnh nhân suy giáp có thời gian thư giãn nằm trong giới hạn bình thường.

Tất cả các nghiên cứu này đều được thực hiện bằng các thiết bị ghi nhận chuyên biệt, không được sử dụng thường quy trong thực hành hàng ngày. Hơn nữa, với các xét nghiệm chức năng tuyến giáp có sẵn, xét nghiệm này ít được áp dụng trong thực hành hiện nay khi không kết hợp với các dấu hiệu hoặc triệu chứng khác.

Hạ huyết áp là một dấu hiệu thường gặp trong suy vỏ thượng thận nguyên phát cấp tính – có đến 88% bệnh nhân biểu hiện hạ huyết áp.² Tuy nhiên, do vô số nguyên nhân gây hạ huyết áp, giá trị của nó như một dấu hiệu đơn độc là hạn chế. Ngược lại, sự hiện diện của tăng huyết áp là một yếu tố tiên đoán âm mạnh mẽ đối với chẩn đoán bệnh Addison.^65,66