Dấu hiệu Courvoisier

Mô tả: Từ năm 1890, quy tắc được phát biểu là: ở một bệnh nhân bị vàng da, sự kết hợp giữa túi mật không đau, căng to và vàng da do tắc nghẽn là dấu hiệu của tắc nghẽn đường mật không do sỏi. Mặc dù có nhiều cách diễn giải cho phát hiện ban đầu của Courvoisier, túi mật căng to thường được xem là một dấu hiệu của tắc nghẽn đường mật do ung thư.

Nguyên nhân:

• Ung thư đường mật (Cholangiocarcinoma)
• Ung thư đầu tụy

Cơ chế: Sự căng to của túi mật là kết quả cuối cùng; tuy nhiên, cơ chế chính xác gây ra túi mật không đau, sờ thấy được vẫn chưa được làm rõ. Một giải thích là do tắc nghẽn kéo dài của hệ thống đường mật và/hoặc túi mật dẫn đến áp lực cao kéo dài trong các ống mật, không gây ra tình trạng căng to cấp tính thường dẫn đến viêm và đau. Ung thư có nhiều khả năng gây tắc nghẽn kéo dài dẫn đến túi mật căng to hơn. Ví dụ, ung thư đầu tụy gây ra tắc nghẽn kéo dài dòng chảy mật, dẫn đến túi mật căng to, trong khi sỏi đường mật thường gây tắc nghẽn định kỳ với một lượng mật nhất định vẫn có thể đi qua viên sỏi. Một giả thuyết khác (được Courvoisier đề xuất ban đầu) là viêm túi mật mạn tính khiến túi mật bị xơ hóa và co nhỏ (tức là nó không căng to và vì vậy không gây đau). Giả thuyết này sau đó đã được chứng minh là không chính xác.

Ý nghĩa lâm sàng: Mặc dù có nhiều cách diễn giải cho dấu hiệu Courvoisier và các bằng chứng có thể mâu thuẫn, tuy nhiên, nếu dấu hiệu túi mật không đau, sờ thấy được được xác định ở bệnh nhân vàng da, giá trị lâm sàng của nó đã được chứng minh rõ ràng.

• Trong việc phát hiện tắc nghẽn đường mật, độ nhạy là 31%, độ đặc hiệu là 99%, tỷ suất khả năng dương tính (LR+) là 26.0.
• Trong việc phát hiện tắc nghẽn do ung thư ở bệnh nhân có vàng da do tắc nghẽn, độ nhạy là 26-55% và độ đặc hiệu là 83-90%. Khi xuất hiện, đây là một dấu hiệu có giá trị cao.