Sialadenosis (Phì đại tuyến nước bọt)
Mô tả: Sialadenosis là tình trạng phì đại mạn tính, không viêm, không do khối u của các tuyến nước bọt, thường gặp nhất là tuyến mang tai (parotid glands) và đôi khi là tuyến dưới hàm (submandibular glands). Trên lâm sàng, sialadenosis biểu hiện dưới dạng các khối sưng mềm, đối xứng hai bên và không đau ở vùng tuyến nước bọt mang tai.
Nguyên nhân: • Bệnh đái tháo đường • Thiếu dinh dưỡng • Nghiện rượu (Alcoholism)
Cơ chế: Có nhiều tranh luận về cơ chế chính xác của sialadenosis trong bệnh nghiện rượu mạn tính. Hai giả thuyết chính được đề xuất là tăng kích thước tế bào (hypertrophy) và rối loạn chuyển hóa chất béo. Giả thuyết đầu tiên liên quan đến rối loạn chức năng thần kinh tự chủ, dẫn đến sự tích tụ các hạt tiền enzyme (tiền chất của amylase) trong tế bào, do tăng sản xuất hoặc giảm bài tiết từ tế bào. Sự dư thừa tiền enzyme này có thể dẫn đến tăng kích thước tế bào tuyến. Rối loạn chuyển hóa chất béo cũng được cho là có liên quan, đặc biệt ở các giai đoạn muộn của bệnh.
Ý nghĩa lâm sàng: Sialadenosis là một dấu hiệu lâm sàng có giá trị, gợi ý khả năng mắc bệnh gan mạn tính, vì nó được ghi nhận ở 30-80% bệnh nhân xơ gan do rượu.