Chậm vận động (Bradykinesia)
Mô tả: Chậm vận động (Bradykinesia) là tình trạng giảm tốc độ hoặc thiếu linh hoạt trong các cử động. [41, 42] Vô động (Akinesia) là giảm khả năng khởi động một cử động. [41, 42] Chậm vận động và vô động thường liên quan đến rối loạn của hạch nền. Đau và yếu cơ không phải là đặc điểm nổi bật.
Nguyên nhân: - Thường gặp: • Bệnh Parkinson • Thuốc - ức chế dopamine (ví dụ: haloperidol, metoclopramide) • Bệnh lý chất trắng lan tỏa (ví dụ: nhồi máu nhỏ lan tỏa) - Ít gặp: • Teo đa hệ thống (Multiple System Atrophy - MSA) • Bệnh liệt trên nhân tiến triển (Progressive Supranuclear Palsy - PSP) • Thoái hóa vỏ não-hạch nền (Corticobasal Degeneration - CBD)
Cơ chế: Cơ chế chính xác của chậm vận động (bradykinesia) chưa được xác định rõ. Các con đường trực tiếp và gián tiếp là mô hình lý thuyết về chức năng của hạch nền. Con đường trực tiếp điều phối việc khởi động và duy trì cử động, trong khi con đường gián tiếp hoạt động để ngăn chặn các cử động không cần thiết. [41, 44] Nói chung, thoái hóa chất đen (substantia nigra) hoặc ức chế thụ thể dopamine gây ra sự ức chế con đường trực tiếp và tăng cường con đường gián tiếp. Điều này dẫn đến hiệu ứng ức chế ròng trên các con đường vỏ não vận động, gây ra chậm vận động. [41, 44] Các dấu hiệu liên quan của bệnh Parkinson bao gồm run khi nghỉ, cứng cơ và mất ổn định tư thế. Các nguyên nhân chính gây chậm vận động bao gồm bệnh Parkinson và các hội chứng Parkinson không điển hình, cùng với việc sử dụng các thuốc ức chế dopamine.
Ý nghĩa lâm sàng: Trong một nghiên cứu, độ nhạy và độ đặc hiệu của chậm vận động (bradykinesia) trong chẩn đoán bệnh Parkinson (sử dụng tiêu chuẩn vàng chẩn đoán dựa trên khám nghiệm tử thi) lần lượt là 90% và 3%. [45]