Hồng ban nút (Erythema nodosum)

Mô tả: Hồng ban nút là một bệnh lý da liễu đặc trưng bởi sự xuất hiện cấp tính của các nốt và mảng đỏ, mềm khi chạm, chủ yếu ở chi dưới, đặc biệt là các mặt duỗi.

Nguyên nhân: Các nguyên nhân thường gặp bao gồm: Bệnh viêm ruột; Nhiễm trùng; Bệnh Sarcoidosis; Các rối loạn thấp khớp; Phản ứng thuốc – đặc biệt với sulfonamide và thuốc tránh thai đường uống; Các bệnh lý ác tính; Thai kỳ.

Cơ chế: Nguyên nhân gốc rễ được cho là một phản ứng quá mẫn với nhiều tác nhân kích thích khác nhau. Lý thuyết phổ biến là các phức hợp miễn dịch hình thành sau khi tiếp xúc với kháng nguyên và lắng đọng trong các tiểu tĩnh mạch xung quanh mô mỡ dưới da và mô liên kết (31). Tình trạng viêm nhiễm sau đó gây ra các tổn thương đặc trưng. Một số yếu tố miễn dịch đã được tìm thấy tại vị trí tổn thương, bao gồm các loại oxy phản ứng (32), mô bệnh học quá mẫn muộn tại các vị trí tổn thương trưởng thành (33), và sự hoạt hóa bổ thể (34). Lý do các tổn thương thường xuất hiện ở cẳng chân vẫn chưa được giải thích rõ ràng. Tuy nhiên, người ta đã đưa ra giả thuyết rằng sự kết hợp giữa nguồn cung cấp động mạch tương đối ít ỏi, cùng với hệ thống tĩnh mạch chịu ảnh hưởng của trọng lực (không có bơm cơ học) và hệ thống bạch huyết không đầy đủ, đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự lắng đọng phức hợp miễn dịch tại khu vực này (35).

Ý nghĩa lâm sàng: Hồng ban nút không phải là một dấu hiệu nhạy hoặc đặc hiệu. Tuy nhiên, khi phát hiện, cần rà soát các nguyên nhân thường gặp. Một nghiên cứu gần đây cho thấy hồng ban nút xuất hiện ở khoảng 4% bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột (36).