Khò khè
Mô tả: Âm thanh rít, có tính chất âm nhạc, thường nghe rõ nhất trong thì thở ra, đôi khi có thể xuất hiện trong thì hít vào hoặc cả hai thì.
Nguyên nhân: Bất kỳ nguyên nhân nào gây hẹp hoặc tắc nghẽn đường thở:
- Hen phế quản (nguyên nhân phổ biến nhất)
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
- Viêm tiểu phế quản (ở trẻ em)
- Dị vật đường thở (thường khu trú, một bên)
- Phù phổi do suy tim (khò khè do tim)
- Viêm phế quản (cấp tính và mạn tính)
- Khối u đường thở
- Hẹp đường thở do sẹo
Cơ chế: Khò khè được tạo ra khi luồng không khí hỗn loạn đi qua các đường thở bị hẹp. Sự hẹp này có thể do: co thắt cơ trơn phế quản (trong hen phế quản), dày niêm mạc và phù nề (trong viêm phế quản, viêm tiểu phế quản), dịch tiết trong lòng phế quản, hoặc chèn ép từ bên ngoài (do khối u). Sự kết hợp của hẹp và vận tốc luồng khí cao qua chỗ hẹp gây ra rung động của thành đường thở, tạo ra âm thanh khò khè. Khò khè thì thở ra phổ biến hơn vì các đường thở bị thu hẹp động trong thì thở ra (đặc biệt trong hen phế quản và COPD).
Ý nghĩa lâm sàng: Khò khè là dấu hiệu đặc trưng của hen phế quản. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng 'không phải tất cả khò khè đều là hen phế quản' — khò khè khu trú một bên nên gợi ý tắc nghẽn do khối u hoặc dị vật. Khò khè ở trẻ nhỏ (nhất là dưới 2 tuổi) thường do viêm tiểu phế quản. Mất âm thở và sự vắng mặt của tiếng khò khè ở bệnh nhân hen nặng (dấu hiệu 'ngực im lặng') là một dấu hiệu đe dọa tính mạng, cho thấy tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng và giảm luồng khí đáng kể.
