Thở rít

Mô tả: Thở rít là một âm thanh thô ráp, có cao độ cố định, thường đơn âm. Âm thanh này nghe rõ nhất ở đường thở ngoài lồng ngực và có thể xuất hiện ở thì hít vào, thì thở ra hoặc cả hai thì (hai pha). Thở rít thì hít vào là dạng phổ biến nhất.

Nguyên nhân:

• Viêm thanh khí phế quản (croup) – thường gặp ở trẻ em
• Viêm nắp thanh quản cấp (epiglottitis) (hiếm gặp hơn, là tình trạng cấp cứu)
• Dị vật đường thở
• Hẹp thanh môn hoặc dưới thanh môn
• Liệt hai dây thanh âm
• Phù thanh môn (do dị ứng, sau nội soi)
• Ung thư thanh quản
• Hẹp khí quản (sau đặt nội khí quản kéo dài)

Cơ chế: Thở rít được gây ra bởi sự tắc nghẽn một phần ở các đường thở lớn (thanh quản, khí quản, phế quản chính). Khi luồng không khí hỗn loạn đi qua một đoạn bị hẹp, nó tạo ra âm thanh có cao độ cao. Vị trí của thở rít trong chu kỳ hô hấp giúp định hướng vị trí tắc nghẽn:

• Thở rít thì hít vào gợi ý tắc nghẽn trên thanh môn (ví dụ: nắp thanh quản, thanh môn)
• Thở rít hai pha gợi ý tắc nghẽn dưới thanh môn (ví dụ: khí quản)
• Thở rít thì thở ra gợi ý tắc nghẽn trong lồng ngực (ví dụ: phế quản chính)

Ý nghĩa lâm sàng: Thở rít, đặc biệt là thở rít thì hít vào, là một cấp cứu y tế và thường cho thấy tắc nghẽn đường thở trên đe dọa tính mạng. Trẻ em có đường thở nhỏ hơn nên dễ bị tắc nghẽn nghiêm trọng hơn. Thở rít ở trẻ em đòi hỏi đánh giá và xử trí khẩn cấp do nguy cơ tắc nghẽn hoàn toàn đường thở và ngừng tim-hô hấp. Sự hiện diện của thở rít khi nghỉ ngơi là dấu hiệu của tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng.