Khí thũng dưới da / khí thũng ngoại khoa

Mô tả: Sự hiện diện của khí trong mô dưới da. Khi sờ nắn, có thể cảm nhận được tiếng lách tách (dấu hiệu lạo xạo dưới da, tương tự như bóp giấy gói bong bóng). Trong trường hợp nặng, khí thũng có thể gây sưng nề đáng kể các mô và biểu hiện rõ ràng trên lâm sàng.

Nguyên nhân: • Tràn khí màng phổi – thường gặp nhất • Chấn thương ngực (gãy xương sườn, vết thương xuyên thấu) • Đặt ống ngực • Tràn khí trung thất • Thủng thực quản • Nhiễm trùng do vi khuẩn sinh khí (hoại thư sinh hơi) • Phẫu thuật gần đây (đặc biệt là phẫu thuật lồng ngực)

Cơ chế: Khí đi vào mô dưới da từ một nguồn lân cận. Trong tràn khí màng phổi, khí trong khoang màng phổi rò rỉ qua màng phổi thành vào thành ngực và sau đó vào mô dưới da. Khí có thể lan rộng dọc theo các mặt phẳng mô đến vùng cổ, mặt và thậm chí toàn bộ cơ thể.

Ý nghĩa lâm sàng: Khí thũng dưới da thường lành tính và tự giới hạn, nhưng thường là dấu hiệu của một nguyên nhân cơ bản cần được xác định và điều trị (thường là tràn khí màng phổi). Nếu lan rộng nhanh chóng hoặc đáng kể, khí thũng có thể gây chèn ép đường thở (tuy rất hiếm gặp). Khí thũng dưới da cũng có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng do vi khuẩn sinh khí (ví dụ: hoại thư sinh hơi) nếu kèm theo các dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân.