Ngừng thở
Mô tả: Tình trạng ngừng hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn luồng khí qua đường hô hấp.
Nguyên nhân: Ngừng thở trung ương (CSA) • Tổn thương thân não (ví dụ: đột quỵ, viêm não, chấn thương vùng cổ) • Suy tim sung huyết (CHF) • Thuốc nhóm opioid • Hội chứng giảm thông khí liên quan đến béo phì (còn gọi là hội chứng Pickwickian). Ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) • Béo phì • Hạ sản xương hàm dưới • Sử dụng rượu • Phì đại amidan và/hoặc VA.
Cơ chế: Ngừng thở có thể được phân loại thành trung ương hoặc tắc nghẽn, tùy thuộc vào vị trí của bệnh lý nguyên nhân. Ngừng thở trung ương: Trong ngừng thở trung ương, sự thiếu hụt tín hiệu dẫn truyền hô hấp từ trung tâm hô hấp dẫn đến ngừng thở tạm thời. Nhiều yếu tố phức tạp góp phần vào dạng ngừng thở này. • Tổn thương các trung tâm hô hấp ở thân não (xem Hình 2.1), vốn thường điều hòa hô hấp, có thể gây giảm, không nhất quán hoặc mất hoàn toàn tín hiệu dẫn truyền hô hấp. • Thuốc nhóm opioid, hoạt động qua các thụ thể mu ở thân não, làm giảm tín hiệu dẫn truyền trung ương đến các cơ hô hấp, mặc dù các cấu trúc thần kinh cần thiết vẫn còn nguyên vẹn. • Trong hội chứng giảm thông khí do béo phì, cơ thể được cho là không thể bù trừ cho tình trạng tắc nghẽn đường thở. Điều này, kết hợp với giảm nhạy cảm của các thụ thể hóa học, dẫn đến ngừng thở. • Bệnh nhân mắc các bệnh thần kinh vận động, nhược cơ, bại liệt và các bệnh thoái hóa thần kinh khác có tín hiệu dẫn truyền hô hấp trung ương nhưng tín hiệu này không được truyền hiệu quả đến các cơ hô hấp để đảm bảo thông khí hiệu quả. • Thở Cheyne–Stokes là một dạng CSA và được thảo luận trong Chương 3, 'Các dấu hiệu tim mạch'. Ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ: Áp lực âm trong quá trình hít vào dẫn đến xẹp đường thở, gây tắc nghẽn tạm thời hoặc hoàn toàn vùng hầu họng. Thông thường nhất, lưỡi và vòm miệng mềm di chuyển về phía thành hầu sau, gây tắc nghẽn đường thở.[7] Bất cứ điều gì làm hẹp hoặc mất ổn định đường thở (ví dụ: hạ sản xương hàm dưới, phì đại amidan và/hoặc VA, béo phì hoặc to đầu chi) có thể góp phần gây xẹp và tắc nghẽn đường thở. Rượu có thể góp phần bằng cách làm giãn các cơ giữ ổn định đường thở vùng hầu họng.
Ý nghĩa lâm sàng: Có bằng chứng đáng kể cho thấy ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ kéo dài ảnh hưởng xấu đến kiểm soát đường huyết và huyết áp, cũng như làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh động mạch vành và suy tim, cùng nhiều biến chứng khác. Ngừng thở cũng làm giảm chất lượng giấc ngủ, tăng buồn ngủ ban ngày và tình trạng khó chịu, và nên được nghi ngờ khi các triệu chứng này xuất hiện trong bối cảnh lâm sàng phù hợp.
