Tiếng cọ màng phổi
Mô tả: Âm thanh cọ xát, rít hoặc ken két, nghe được khi thăm khám phổi. Tiếng này thường xuất hiện ở cả hai thì hít vào và thở ra, đôi khi rõ hơn ở một thì. Âm thanh này được mô tả tương tự như tiếng da cọ vào da hoặc tiếng chà xát ngón tay cái gần tai.
Nguyên nhân: • Viêm màng phổi (do nhiễm trùng, thuyên tắc phổi, bệnh mô liên kết, tăng urê máu) • Tràn dịch màng phổi (giai đoạn sớm, khi lượng dịch còn ít) • Viêm màng phổi do lao
Cơ chế: Khi các lá màng phổi (lá thành và lá tạng) bị viêm, chúng trở nên thô ráp và mất đi tính trơn láng do lớp dịch bôi trơn bình thường. Khi hai lá này cọ xát vào nhau trong quá trình hô hấp, chúng tạo ra tiếng cọ xát đặc trưng. Khi dịch tích tụ đủ nhiều trong khoang màng phổi, các lá màng phổi bị tách rời và tiếng cọ sẽ biến mất.
Ý nghĩa lâm sàng: Tiếng cọ màng phổi là dấu hiệu chẩn đoán quan trọng của viêm màng phổi. Sự hiện diện của nó thường báo hiệu một quá trình viêm cấp tính. Tiếng cọ màng phổi có thể khó phân biệt với tiếng cọ màng ngoài tim; tuy nhiên, tiếng cọ màng ngoài tim có thể nghe thấy trong suốt chu kỳ tim và không thay đổi khi bệnh nhân nín thở.