Thở nhanh
Định nghĩa: Nhịp thở trên 20 lần/phút ở người lớn.
Nguyên nhân: Thở nhanh có thể là biểu hiện của nhiều tình trạng bệnh lý, bao gồm:
- Sốt
- Đau
- Lo âu / hoảng sợ
- Sốc
- Thiếu máu
- Nhiễm trùng / nhiễm trùng huyết
- Các bệnh lý hô hấp: viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản, thuyên tắc phổi.
- Các bệnh lý tim mạch: suy tim sung huyết.
- Nhiễm toan chuyển hóa
- Cường giáp
Cơ chế: Thở nhanh có thể xuất hiện do các cơ chế sau:
- Tăng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể (ví dụ: sốt, tập thể dục gắng sức, cường giáp).
- Giảm oxy máu hoặc tăng CO2 máu kích thích các thụ thể hóa học.
- Đau hoặc lo âu kích thích trực tiếp trung tâm hô hấp.
- Cơ chế bù trừ cho tình trạng nhiễm toan chuyển hóa (thông qua tăng thông khí).
- Giảm độ giãn nở phổi hoặc tắc nghẽn đường thở, buộc cơ thể phải tăng nhịp thở để duy trì thông khí đầy đủ.
Ý nghĩa lâm sàng: Thở nhanh là một dấu hiệu không đặc hiệu nhưng có độ nhạy cao trong việc phát hiện bệnh lý. Ở trẻ em, thở nhanh là một trong những dấu hiệu sớm nhất và quan trọng của viêm phổi (thường xuất hiện trước các dấu hiệu nghe phổi). Ở người lớn, tình trạng thở nhanh dai dẳng ngay cả khi nghỉ ngơi luôn cần được đánh giá kỹ lưỡng. Trong bối cảnh chấn thương, thở nhanh có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của sốc mất bù.