Thất ngôn Wernicke (Thất ngôn tiếp nhận)

Mô tả: Thất ngôn tiếp nhận là một rối loạn về khả năng hiểu ngôn ngữ. Khả năng nói lưu loát (tức là sản xuất từ ngữ) thường không bị ảnh hưởng. Lời nói của bệnh nhân thường vô nghĩa hoặc kỳ lạ và có thể chứa các lỗi cận ngôn (paraphasia) (ví dụ: thay thế từ không phù hợp dựa trên ý nghĩa hoặc âm thanh).^6,46

Nguyên nhân:

• Thường gặp:
  • Nhồi máu vùng cấp máu của động mạch não giữa (MCA)
  • Xuất huyết não
  • Sa sút trí tuệ mạch máu
  • Đau nửa đầu (thoáng qua)
• Ít gặp hơn:
  • Bệnh Alzheimer
  • Tổn thương dạng khối (ví dụ: khối u, áp xe, dị dạng động tĩnh mạch (AVM))
  • Thất ngôn tiến triển nguyên phát

Cơ chế: Thất ngôn Wernicke do tổn thương ở hồi thái dương trên sau của bán cầu não ưu thế.²²⁶ Vùng này được cấp máu bởi các nhánh của phân nhánh dưới động mạch não giữa (MCA).⁴⁷ Nguyên nhân phổ biến nhất gây thất ngôn Wernicke là nhồi máu thiếu máu cục bộ ở phân nhánh dưới của động mạch não giữa (MCA). Sự ưu thế tay của bệnh nhân (tức là thuận tay trái hay tay phải) tương quan với bên của bán cầu não ưu thế và do đó có giá trị định vị tiềm năng (xem thêm ‘Ưu thế tay’ trong chương này). Các tổn thương lớn hơn có thể ảnh hưởng đến vỏ não vận động và cảm giác và/hoặc đường thị giác, dẫn đến các dấu hiệu vận động và cảm giác đối bên cùng với bán manh đồng danh đối bên.⁴⁶ Bán manh đồng danh đối bên đi kèm thường gặp hơn trong thất ngôn Wernicke (thất ngôn tiếp nhận), trong khi các dấu hiệu vận động và cảm giác thường gặp hơn trong thất ngôn Broca (thất ngôn diễn đạt).⁴⁶ Tham khảo Bảng 5.39 để biết các đặc điểm lâm sàng của thất ngôn Wernicke.

Ý nghĩa lâm sàng: Thất ngôn Wernicke, hay thất ngôn tiếp nhận, là một dấu hiệu định vị vỏ não ưu thế. Thất ngôn khởi phát cấp tính cần được xem xét là dấu hiệu của đột quỵ cho đến khi có bằng chứng khác.

Các cấu trúc giải phẫu liên quan: Khe Rolandic (Khe trung tâm), Khe Sylvian (Khe bên), Hồi trước trung tâm, Hồi sau trung tâm, Thùy đỉnh, Hồi trên viền, Hồi trán dưới, Hồi góc, Hồi thái dương trên, Thùy chẩm, Thùy trán, Thùy thái dương, Vùng Broca, Vùng Wernicke.