Một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng phần lớn bệnh nhân vẫn còn đau lưng ở thời điểm 12 tháng sau lần khởi phát ban đầu bất kể can thiệp điều trị đã được thực hiện. Tuy nhiên, 90% bệnh nhân phục hồi chức năng tốt và giảm đau đáng kể ở thời điểm 6 tuần.

Việc phối hợp với bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp đúng thời điểm là quan trọng. Tuy nhiên, việc lạm dụng có thể làm tăng nguy cơ tiến triển thành đau lưng mạn tính và dẫn đến các can thiệp y khoa không phù hợp. Cụ thể, người bệnh có thể cho rằng tình trạng đau lưng là do bệnh lý thực thể nặng (do điều trị không đạt hiệu quả hoàn toàn, các kết quả cận lâm sàng dương tính giả, ví dụ: hình ảnh gai xương cột sống được cho là nguyên nhân gây đau lưng) và các khía cạnh tâm lý – xã hội, thói quen, công việc, vi chấn thương liên quan đến đau lưng không được đánh giá đầy đủ bởi bác sĩ chuyên khoa. Việc tiếp cận những trường hợp này sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều về sau.

5 yếu tố cảnh báo giúp đánh giá những trường hợp bệnh nhân có nguy cơ tiến triển thành đau lưng mạn tính bao gồm [6]:
• Tin rằng đau lưng là do một bệnh lý thực thể nặng đang tiến triển.
• Tin rằng đau lưng là bệnh nặng gây tàn tật và phụ thuộc về sau do không thể chữa khỏi hoàn toàn.
• Tin rằng việc tránh hoạt động và nghỉ ngơi hoàn toàn sẽ giúp phục hồi tình trạng đau lưng.
• Có xu hướng hạn chế các hoạt động xã hội vì sợ đau lưng, lo lắng quá mức so với mức độ bệnh lý thực tế.
• Cho rằng bệnh đau lưng cần phải can thiệp chuyên sâu (ví dụ: phẫu thuật), hoặc các phương pháp điều trị dân gian/không chính thống thay vì sự chủ động thay đổi hành vi từ phía người bệnh (với niềm tin rằng thói quen, lối sống không quan trọng hoặc không phải là nguyên nhân gây đau lưng).

Theo tác giả Chris Main và cộng sự, một số điểm cần lưu ý để tránh nguy cơ tiến triển thành dạng mạn tính bao gồm:
• Khi thăm khám cần chú ý đến các khía cạnh tâm lý – sinh học – xã hội và các yếu tố phối hợp liên quan đến triệu chứng đau lưng.
• Hạn chế các khảo sát và can thiệp y khoa không cần thiết (khi không có chỉ định rõ ràng hoặc dấu hiệu báo động) hoặc không phù hợp (ví dụ: các chỉ định cận lâm sàng không liên quan trực tiếp đến nguyên nhân đau lưng).
• Hạn chế cung cấp thông tin và can thiệp y khoa không thống nhất (người bệnh sẽ nhanh chóng nhận thấy sự thiếu thống nhất về quan điểm, đánh giá và chẩn đoán giữa các bác sĩ, dẫn đến mất niềm tin vào khả năng chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả).
• Cung cấp thông tin tư vấn và giáo dục sức khỏe để dự phòng tái phát (đặc biệt đối với các trường hợp có nguyên nhân cơ học).