Hiện tượng này được giải thích bởi hai cơ chế chính trong bệnh lão thính:

1. Tổn thương ưu thế ở tần số cao: Bệnh lão thính (presbycusis) chủ yếu tác động đến các tế bào lông ngoài (outer hair cells) tại đáy ốc tai, khu vực đảm nhiệm chức năng tiếp nhận và khuếch đại âm thanh tần số cao. Các phụ âm (như s, x, ch, tr, th...) là những âm thanh có tần số cao, cường độ thấp, đóng vai trò then chốt trong việc phân biệt âm vị và nhận diện lời nói. Khi khả năng tiếp nhận các âm này bị suy giảm, bệnh nhân vẫn có thể nghe được các nguyên âm (tần số thấp, cường độ cao) nhưng lời nói trở nên không rõ ràng, bị biến dạng hoặc thiếu hụt thông tin, dẫn đến tình trạng nghe được âm thanh nhưng không thể giải mã nội dung.

2. Suy giảm xử lý thính giác trung ương: Quá trình lão hóa không chỉ tác động đến tai trong mà còn ảnh hưởng đến các đường dẫn truyền và trung tâm xử lý thính giác tại não bộ. Khả năng của hệ thần kinh trung ương trong việc xử lý tín hiệu âm thanh một cách nhanh chóng, phân biệt các âm thanh phức tạp, và đặc biệt là khả năng lọc bỏ tiếng ồn nền để tập trung vào lời nói đều bị suy giảm. Trong môi trường ồn ào, với sự hiện diện của nhiều tín hiệu âm thanh cạnh tranh, sự kết hợp giữa mất thính lực tần số cao tại tai ngoại vi và suy giảm khả năng xử lý của hệ thần kinh trung ương khiến cho quá trình nghe hiểu trở nên cực kỳ khó khăn và gây mệt mỏi đáng kể.