|
Tùy theo tiêu chảy cấp hay mạn mà tác nhân gây bệnh sẽ ít nhiều khác nhau, có tần suất bệnh khác nhau.
3.4.1 Tác nhân gây tiêu chảy cấp
3.4.1.1 Tiêu chảy do nhiễm trùng
• Vi trùng: thương hàn (salmonella), lỵ (shigella), tả (Vibrio Cholerea), Escherichia coli, Clostridium difficile (liên quan đến dùng kháng sinh kéo dài), Campylobacter fetus...
• Siêu vi: enterovirus, viêm gan siêu vi A, E (kèm các biểu hiện về viêm gan), orbivirus, ...
• Nấm : Candida, Actinomyces, Histoplasma.
• Ký sinh trùng đơn bào: Giardia lamblia, Entamoeba histolytica, Cryptosporidium...
• Ký sinh trùng đa bào : giun đũa, giun tóc, giun kim, ...
3.4.1.2 Tiêu chảy ngộ độc
• Do chất độc từ vi trùng hay thường gặp nhất là ngộ độc thực phẩm. Các tác nhân bao gồm Staphylococcus, Clostridium difficile, Escherichia coli, Pseudomonas.
• Do chất độc hóa học : do nấm, chì, thủy ngân, arsenic.
3.4.1.3 Tiêu chảy do chế độ ăn uống
• Dị ứng thức ăn, thức ăn có tính kích thích, thức ăn không hấp thu được, thức ăn không tiêu hóa được do không có men tiêu hóa (thiếu men tiêu hóa gặp ở trẻ nhũ nhi, trẻ sau bệnh nặng đường tiêu hóa ; tiêu chảy kém hấp thu ở người bệnh suy kiệt kéo dài, tiêu chảy do thiếu men lactose ở người già).
• Có thể do một số nhóm thuốc: allopurinol, ức chế men chuyển, kháng sinh, digoxin, colchicine, thuốc độc tế bào (methotrexate hoặc thuốc hóa trị gây độc tế bào), ức chế thụ thể H2, nhuận trường (sorbitol, manitol), kháng acid gốc từ magne, metformin, kháng viêm không steroid, ức chế bơm H+ (omeprazol, lanzoprazol), ức chế tái hấp thu serotonine, statins, theophylline, thyroxine, vitamin C liều cao5,6.
3.4.1.4 Các nguyên nhân khác
• Viêm manh tràng, viêm ruột thừa, xuất huyết tiêu hóa, viêm ruột mạc treo, lồng ruột...
3.4.2 Tác nhân gây tiêu chảy mãn
3.4.2.1 Bệnh của dạ dày
• Sau mổ cắt dạ dày
• Hội chứng Zollinger – Ellison
• Sau cắt thần kinh lang thang (dây thần kinh số X, gặp trong 25% trường hợp sau phẫu thuật)
• Viêm dạ dày thiểu dưỡng
3.4.2.2 Bệnh của ruột non
• Bệnh do viêm : bệnh Crohn, viêm ruột sau xạ trị, bệnh mô liên kết,...
• Bệnh do kém hấp thu: viêm ruột do giardia mãn, bệnh sprue, thiếu men disaccharidase, lymphoma ruột, xơ cứng bì tại ruột, thiếu gammaglobuline máu, dãn mạch bạch huyết vùng ruột
3.4.2.3 Bệnh của đại tràng
• Viêm loét đại tràng, trực tràng, túi thừa
• Bệnh Crohn
• U bướu đại tràng
3.4.2.4 Bệnh liên đới với AIDS: bệnh cảnh nhiễm trùng
3.4.2.5 Các nguyên nhân khác
• Bệnh thần kinh ruột biến chứng của đái tháo đường
• Bệnh nội tiết: Addison, Zollinger_ellison, cường giáp
• Do thuốc: lansoprazole, aspirin, flutamide, sertraline, ticlopidine, ranitidine, acarbose, simvastatin, nhuận trường...
|
