Bóng tim

Đánh giá kích thước tim
Kích thước tim không thể đánh giá chính xác tuyệt đối trên phim X-quang ngực thẳng, nhưng có thể đánh giá tương đối thông qua chỉ số tim-ngực (Cardiothoracic Ratio - CTR). Chỉ số tim-ngực được xác định bằng tỷ lệ giữa đường kính ngang lớn nhất của tim và đường kính ngang lớn nhất của lồng ngực (đo từ mặt trong của xương sườn).

Ở người lớn, chỉ số này được coi là bình thường khi nhỏ hơn 50% (< 50%) trên phim X-quang ngực chụp ở tư thế đứng, hít sâu và đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật. Khi chỉ số này vượt quá 50%, có thể gợi ý tình trạng bóng tim to (cardiomegaly). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là một chỉ số sàng lọc và không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác kích thước tim thực sự. Để đánh giá chính xác chỉ số tim-ngực, phim X-quang ngực cần được chụp ở tư thế sau-trước (PA view) và kích thước tim không bị phóng đại do các yếu tố ảnh hưởng như bệnh nhân xoay, hít vào không đủ sâu hoặc tư thế nằm. Trong tư thế trước-sau (AP view), bóng tim thường bị phóng đại do khoảng cách từ tim đến phim ngắn hơn. Do đó, chỉ số tim-ngực có thể cao hơn giá trị thực và không nên được sử dụng để đánh giá chính xác kích thước tim.

Trên phim X-quang ngực thẳng, bờ tim bên trái chủ yếu được tạo bởi thất trái, và bờ tim bên phải chủ yếu được tạo bởi nhĩ phải.

Trên phim X-quang ngực thẳng, khi không quan sát rõ bờ tim, đây là một dấu hiệu quan trọng được gọi là dấu hiệu bóng mờ (silhouette sign). Dấu hiệu này xuất hiện khi có một tổn thương trong phổi (ví dụ: đông đặc, xẹp phổi, khối u) có cùng mật độ cản quang và tiếp xúc trực tiếp với bờ tim, gây xóa mờ ranh giới rõ ràng giữa tim và cấu trúc phổi kế cận.

Cụ thể:

• Thùy lưỡi (lingula) – một phần của thùy trên phổi trái – có vị trí giải phẫu gần thất trái. Do đó, nếu có tổn thương tại vùng thùy lưỡi, ranh giới thất trái sẽ bị xóa mờ.
• Ở bên phải, thùy giữa có vị trí giải phẫu gần nhĩ phải. Do đó, nếu có tổn thương tại vùng thùy giữa, ranh giới nhĩ phải sẽ bị xóa mờ.

Tải về tài liệu chính .....(xem tiếp)