
Giải phẫu trung thất
Trung thất là một khoang giải phẫu trong lồng ngực, chứa nhiều cơ quan và cấu trúc thiết yếu. Theo phân loại giải phẫu kinh điển, trung thất được chia thành bốn ngăn chính: trung thất trên, trung thất trước, trung thất giữa và trung thất sau. Mỗi ngăn chứa các cấu trúc đặc trưng như sau:
- Trung thất trên: Chứa cung động mạch chủ và các nhánh lớn của nó, tĩnh mạch chủ trên, khí quản, thực quản, tuyến ức (ở trẻ nhỏ), ống ngực, thần kinh phế vị, thần kinh hoành.
- Trung thất trước: Nằm ở phía trước tim và màng ngoài tim, chủ yếu chứa mô liên kết lỏng lẻo, các hạch bạch huyết, và phần còn lại của tuyến ức (ở người trưởng thành).
- Trung thất giữa: Chứa tim, màng ngoài tim, gốc các mạch máu lớn (như động mạch chủ lên, động mạch phổi), tĩnh mạch chủ trên và dưới, các tĩnh mạch phổi, khí quản chính và các phế quản gốc, các hạch bạch huyết, thần kinh hoành.
- Trung thất sau: Nằm ở phía sau tim và màng ngoài tim, chứa động mạch chủ ngực, thực quản, ống ngực, tĩnh mạch đơn và tĩnh mạch bán đơn, thân giao cảm.
Mặc dù ranh giới giữa các ngăn này không phải lúc nào cũng hiển thị rõ ràng trên phim X-quang ngực quy ước, việc nắm vững vị trí giải phẫu của chúng là vô cùng quan trọng để định vị và chẩn đoán các tổn thương. Khi đọc phim X-quang ngực, cần đặc biệt chú ý đến một số cấu trúc quan trọng, bao gồm cung động mạch chủ, cửa sổ chủ-phổi và đường viền cạnh khí quản.

Đường viền cạnh khí quản phải
Đường viền cạnh khí quản phải là một đường mờ mảnh, thẳng, có đậm độ mô mềm (màu trắng nhạt) chạy dọc theo bờ phải của khí quản trên phim X-quang ngực thẳng. Đường này thường kéo dài từ lỗ vào lồng ngực (ngang mức bờ trên xương đòn) xuống đến ngang mức cung tĩnh mạch đơn (khoảng đốt sống ngực T4-T5). Nó được tạo ra bởi sự tương phản đậm độ giữa cột khí trong lòng khí quản (đậm độ thấp, màu đen) và nhu mô phổi chứa khí (đậm độ thấp, màu đen) ở hai bên, với thành khí quản và các cấu trúc mô mềm cạnh khí quản (đậm độ cao, màu trắng) nằm ở giữa. Nếu đường viền cạnh khí quản phải dày trên 3 mm, đây là một dấu hiệu gợi ý bệnh lý, thường là do tổn thương dạng khối cạnh khí quản hoặc phì đại hạch bạch huyết. Đường viền cạnh khí quản trái thường khó quan sát hoặc không quan sát được trên phim X-quang ngực thẳng do bị chồng ảnh bởi cung động mạch chủ và các mạch máu lớn khác.