Té ngã ở người cao tuổi là một vấn đề nghiêm trọng, thường do nhiều yếu tố kết hợp. Việc phòng ngừa sớm là vô cùng cần thiết.
-
Các yếu tố nguy cơ té ngã có ở bệnh nhân:
- Yếu tố không thể thay đổi:
- Tuổi tác: > 65 tuổi là một yếu tố nguy cơ độc lập.
- Tiền sử bệnh: Đột quỵ là một yếu tố nguy cơ hàng đầu gây té ngã.
- Yếu tố có thể thay đổi/quản lý:
- Yếu tố thể chất:
- Yếu cơ (đặc biệt là chi dưới).
- Thăng bằng kém (cả thăng bằng tĩnh và động).
- Giảm cảm giác (cảm giác sâu, thị giác - bán manh).
- Hạ huyết áp tư thế (rất có thể xảy ra do nằm lâu và dùng thuốc hạ áp Amlodipine).
- Yếu tố tâm lý/nhận thức:
- Suy giảm nhận thức.
- Sợ té ngã (có thể phát triển khi bắt đầu tập đi).
- Sự chú ý và khả năng thực hiện nhiệm vụ kép bị suy giảm.
- Yếu tố môi trường:
- Rào cản trong nhà chưa được đánh giá (thảm, dây điện, ánh sáng kém, không có tay vịn).
- Yếu tố thể chất:
- Yếu tố không thể thay đổi:
-
Chiến lược phòng ngừa té ngã đa yếu tố:
- Can thiệp về thể chất (Vật lý trị liệu):
- Chương trình tập luyện: Thiết kế chương trình tập tăng tiến bao gồm:
- Bài tập mạnh cơ, đặc biệt là cơ chi dưới và cơ thân mình.
- Bài tập thăng bằng (từ thăng bằng tĩnh đến động, từ bề mặt vững đến không vững, từ nhiệm vụ đơn đến nhiệm vụ kép).
- Bài tập dáng đi để cải thiện sự ổn định và nhịp nhàng.
- Chương trình tập luyện: Thiết kế chương trình tập tăng tiến bao gồm:
- Quản lý y khoa:
- Rà soát thuốc: Bác sĩ cần xem xét lại các loại thuốc bệnh nhân đang dùng, đặc biệt là thuốc hạ áp, để giảm nguy cơ hạ huyết áp tư thế.
- Kiểm tra thị giác: Khám mắt định kỳ để tối ưu hóa thị lực.
- Kiểm tra và quản lý hạ huyết áp tư thế: Hướng dẫn bệnh nhân thay đổi tư thế từ từ (từ nằm sang ngồi, từ ngồi sang đứng).
- An toàn môi trường (Hoạt động trị liệu):
- Đánh giá môi trường sống và đưa ra các khuyến nghị cụ thể.
- Loại bỏ các vật gây vấp ngã (thảm trơn, dây điện).
- Lắp đặt tay vịn ở cầu thang, nhà vệ sinh.
- Cải thiện ánh sáng, đặc biệt là lối đi vào ban đêm.
- Sử dụng các dụng cụ chống trượt trong nhà tắm.
- Giáo dục bệnh nhân và gia đình:
- Hướng dẫn về các yếu tố nguy cơ và cách phòng tránh.
- Hướng dẫn cách sử dụng an toàn các dụng cụ trợ giúp di chuyển (gậy, khung tập đi).
- Dạy bệnh nhân cách đứng dậy an toàn sau khi bị ngã.
- Can thiệp về thể chất (Vật lý trị liệu):