Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và cơ chế gây ngứa. Như đã trình bày ở trên, có 4 thể lâm sàng chính, được phân loại dựa trên các cơ chế bệnh sinh khác nhau. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mỗi thể lâm sàng có thể có nhiều cơ chế bệnh sinh phối hợp, và một bệnh nhân có thể biểu hiện các đặc điểm của nhiều thể lâm sàng. Do đó, trên từng bệnh nhân cụ thể, việc đánh giá thể bệnh và cơ chế gây bệnh chuyên biệt là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu. Điều trị nguyên nhân cần được ưu tiên hàng đầu, trong khi điều trị triệu chứng chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng.
Trong các trường hợp ngứa kèm sang thương da thuộc nhóm lâm sàng có cơ chế liên quan đến phản ứng viêm và histamin, thuốc kháng histamin được ưu tiên chỉ định¹¹. Về hiệu quả điều trị ngứa, các thuốc kháng histamin thế hệ 1 và 2 đều cho hiệu quả tương đương¹². Tuy nhiên, nhóm thuốc thế hệ 2 (Cetirizin, Loratadine, Fexofenadine) ít gây tác dụng không mong muốn trên thần kinh trung ương, do đó được bệnh nhân dung nạp tốt hơn¹³. Một số nghiên cứu ghi nhận việc tăng liều thuốc kháng histamin thế hệ 2 có thể làm tăng hiệu quả điều trị¹⁴.
Đối với các trường hợp ngứa thuộc thể lâm sàng nhóm 2 (dị cảm – ngứa thứ phát không sang thương da phân bố toàn thân) và nhóm 3 (dị cảm – ngứa do thần kinh – mạch máu), các thuốc điều hòa hoạt động thần kinh giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả hơn, bao gồm: nhóm GABA (gabapentin, pregabalin), thuốc ức chế thụ thể μ-opioid và thuốc kích thích thụ thể kappa. Đối với thể lâm sàng 4 (dị cảm – ngứa do tâm thần), khi ngứa được xem là một dạng ảo giác xúc giác, thuốc chống trầm cảm ba vòng và thuốc an thần được ưu tiên chỉ định.
Vì phần lớn các trường hợp ngứa không kèm sang thương da là do da khô, liệu pháp làm ẩm da có thể giúp giảm triệu chứng. Bệnh nhân nên được khuyên tắm nước mát, chỉ sử dụng xà phòng cho vùng da nhờn, vùng da gấp và các vùng tiết mồ hôi. Kem dưỡng ẩm nên được sử dụng ngay sau khi tắm¹¹. Khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam thuận lợi cho việc duy trì độ ẩm của da. Nếu độ ẩm không khí giảm thấp (thường vào mùa lạnh), cần duy trì độ ẩm không khí ở mức ít nhất 40% ¹¹. Các chất tạo mùi, chất tẩy rửa và hóa chất có thể làm nặng thêm tình trạng ngứa và cần được tránh^5,11.
Bên cạnh điều trị triệu chứng, việc điều trị nguyên nhân là không thể thiếu nhằm giải quyết triệt để bệnh. Các phương pháp điều trị dùng thuốc và không dùng thuốc can thiệp vào các cơ chế bệnh sinh khác nhau. Do đó, việc phối hợp các phương pháp này là cần thiết để đạt mục tiêu điều trị sớm và hiệu quả.