Rụng tóc từng mảng là một tình trạng rụng tóc đặc trưng bởi sự rụng tóc đột ngột ở một hoặc nhiều vùng da đầu (hoặc các vùng da có lông khác trên cơ thể). Thông thường, người bệnh có thể không coi rụng tóc là một vấn đề sức khỏe cấp bách cần thăm khám chuyên gia y tế ngay lập tức. Hơn nữa, khi cần điều trị rụng tóc, người bệnh thường tìm đến các cơ sở chuyên khoa da liễu (bệnh viện hoặc phòng khám) thay vì khám tại các cơ sở đa khoa. Do đó, trong bối cảnh chăm sóc ngoại trú của bác sĩ gia đình, rụng tóc từng mảng có thể tương đối ít gặp, mặc dù tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng không hề thấp. (Hiện tại, chưa có số liệu báo cáo chính thức về tỷ lệ mắc bệnh này tại Việt Nam).
Lông và tóc là một bộ phận phụ thuộc da, hình thành từ nang tóc nằm tại lớp bì. Bản thân tóc có cấu trúc nhiều lớp bao bọc xung quanh (như vỏ hành) với một lõi trung tâm. Có 3 loại lông – tóc khác nhau: tóc thô cứng vùng trên da đầu; lông phụ thuộc androgen như râu trên cằm ở nam giới, lông nách, lông vùng quanh xương mu, lông quanh bộ phận sinh dục, và lông tơ mảnh phân bổ khắp cơ thể.
Đối với tóc trên da đầu, ở bất kỳ thời điểm nào cũng có 80% tóc đang ở giai đoạn đầu của chu trình mọc tóc, 20% còn lại hoặc là trong giai đoạn nghỉ ngơi hoặc là trong giai đoạn thoái triển, hoặc rụng trong giai đoạn ngừng phát triển. Bình thường, phân bố quá trình tóc là ngẫu nhiên giữa các vùng da đầu. Do vậy, trong điều kiện bình thường, không có vùng da đầu nào có hiện tượng thoái triển hàng loạt tại cùng một thời điểm. Tuy nhiên, trong một số bệnh lý, một vùng da đầu sẽ có tỷ lệ tóc trong giai đoạn thoái triển nhiều hơn gây hiện tượng mất tóc/hói tóc hàng loạt.
Tóc được mọc từ các nang tóc, một số tác nhân gây tổn thương nang tóc, sẹo nang tóc sẽ dẫn đến tóc không được hình thành mới. Hậu quả là da đầu sẽ mất tóc vĩnh viễn.
Đối với những vùng da khác, lông tóc cũng có thể bị rụng trong chung một bệnh cảnh. Tuy nhiên, do tóc da đầu còn mang ý nghĩa thẩm mỹ nên bệnh nhân chỉ đến khám khi nhận thấy tóc trên da đầu bị rụng hơn là rụng lông ở những vùng da khác. Riêng rụng tóc ở đầu, chúng ta có thể phân làm 2 nhóm: rụng tóc lan tỏa hoặc khu trú thành từng mảng:
