|
gia đình đóng vai trò quyết định đến sự thành công của quá trình phục hồi cho người bệnh Tai biến mạch máu não (TBMN). Nhân viên y tế chỉ có thể hỗ trợ trong thời gian điều trị tại viện hoặc các buổi tập ngắn, nhưng gia đình mới là người đồng hành 24/7, biến các kỹ năng tập luyện thành thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Dựa trên các tài liệu hướng dẫn, vai trò của gia đình được cụ thể hóa qua 5 khía cạnh chính sau đây:
1. Là người "trợ lý" thực hiện và giám sát tập luyện
Gia đình là nguồn lực quan trọng để duy trì các can thiệp cho người khuyết tật khi trở về nhà.
Hỗ trợ tập luyện: Dưới sự hướng dẫn của Kỹ thuật viên, người nhà giúp bệnh nhân thực hiện các bài tập vận động thụ động hoặc chủ động có trợ giúp.
Khuyến khích sự độc lập: Một nguyên tắc quan trọng là gia đình không nên làm thay tất cả mọi việc. Cần cho phép và khuyến khích người bệnh tự hoàn thành những việc họ đang làm (như tự xúc ăn, tự cài khuy áo) dù tốn nhiều thời gian, để giúp họ phục hồi chức năng.
Giám sát an toàn: Đảm bảo an toàn cho người bệnh trong quá trình di chuyển và sinh hoạt để phòng ngừa té ngã.
2. Hỗ trợ tâm lý và động viên tinh thần
Người bệnh TBMN thường rơi vào trạng thái mặc cảm, lo âu hoặc trầm cảm.
Nguồn động viên: Sự quan tâm, chia sẻ của gia đình giúp người bệnh có thêm động lực hợp tác và cố gắng hoàn thành các mục tiêu phục hồi chức năng.
Giảm cảm giác cô lập: Gia đình giúp người bệnh duy trì kết nối với xã hội, tránh cảm giác bị bỏ rơi hay vô dụng.
3. Chăm sóc sinh hoạt và phòng ngừa biến chứng
Gia đình đóng vai trò chủ đạo trong việc chăm sóc người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi và người khuyết tật theo truyền thống văn hóa Việt Nam.
Hỗ trợ ADL (Sinh hoạt hàng ngày): Giúp đỡ việc vệ sinh cá nhân, tắm rửa, mặc quần áo và ăn uống.
Phòng ngừa thương tật thứ cấp: Gia đình cần thực hiện xoay trở tư thế thường xuyên cho người bệnh nằm liệt để chống loét, vỗ rung lồng ngực để chống viêm phổi, và đảm bảo dinh dưỡng để chống teo cơ.
Quản lý thuốc: Hỗ trợ người bệnh uống thuốc đúng giờ, đúng liều lượng theo toa bác sĩ.
4. Cải tạo môi trường sống (Tiếp cận)
Để người bệnh hòa nhập tốt nhất, gia đình cần điều chỉnh môi trường sống phù hợp với tình trạng khuyết tật.
Thay đổi kiến trúc: Lắp đặt tay vịn trong nhà vệ sinh, làm đường dốc cho xe lăn, sắp xếp đồ đạc gọn gàng để tránh vật cản.
Cung cấp dụng cụ: Trang bị các dụng cụ trợ giúp như gậy, khung tập đi, xe lăn hoặc các dụng cụ thích nghi cho ăn uống (muỗng có tay cầm lớn).
5. Cầu nối thông tin và ra quyết định
Tham gia lập kế hoạch: Gia đình cùng với nhóm phục hồi chức năng thảo luận để xác định các mục tiêu điều trị cụ thể và thực tế.
Theo dõi và báo cáo: Gia đình là người theo dõi sát sao nhất, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường (như sốt, khó thở, co giật) để báo cho nhân viên y tế kịp thời.
|