|
những khó khăn thường gặp nhất, được chia thành 3 nhóm chính:
1. Khó khăn về Thể chất và Biến chứng y khoa
Đây là những rào cản trực tiếp nhất ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt:
- Co cứng và Co rút cơ (Spasticity & Contracture): Sau giai đoạn liệt mềm, bệnh nhân thường chuyển sang giai đoạn liệt cứng với sự tăng trương lực cơ. Các mẫu co cứng điển hình (như tay gập, chân duỗi) gây khó khăn lớn cho việc vận động và vệ sinh. Nếu không tập luyện đúng, sẽ dẫn đến co rút gân cơ và cứng khớp cố định.
- Đau và Bán trật khớp vai: Đau khớp vai và bán trật khớp vai (xương cánh tay bị trễ xuống khỏi ổ chảo) là biến chứng rất phổ biến, gây đau đớn và cản trở quá trình tập luyện tay liệt.
- Rối loạn nuốt và Nguy cơ hít sặc: Khoảng 51% bệnh nhân đột quỵ gặp khó khăn khi nuốt. Điều này không chỉ gây khó khăn trong ăn uống, suy dinh dưỡng mà còn tiềm ẩn nguy cơ tử vong do viêm phổi hít (thức ăn rơi vào đường thở).
- Mệt mỏi sau đột quỵ: Người bệnh thường cảm thấy kiệt sức nhanh chóng dù chỉ vận động nhẹ, ảnh hưởng đến khả năng duy trì các bài tập kéo dài.
- Rối loạn cơ tròn: Việc không tự chủ được tiểu tiện/đại tiện gây loét da, nhiễm trùng tiểu và ảnh hưởng lớn đến tâm lý tự tin của người bệnh.
2. Khó khăn về Tâm lý, Nhận thức và Giao tiếp
Những tổn thương vô hình này đôi khi còn nan giải hơn cả những khiếm khuyết thể chất:
- Trầm cảm và Lo âu: Khoảng 35% người bệnh rơi vào trầm cảm sau đột quỵ. Cảm giác trở thành gánh nặng, mất khả năng tự chủ khiến họ dễ buông xuôi, từ chối tập luyện.
- Rối loạn ngôn ngữ (Aphasia): Việc không thể diễn đạt nhu cầu hoặc không hiểu lời người khác nói (thất ngôn) gây ra sự bức bối, cô lập và khó khăn trong việc tuân thủ y lệnh của bác sĩ.
- Sa sút trí tuệ và Giảm tập trung: Người bệnh có thể bị giảm trí nhớ, lú lẫn hoặc mất khả năng nhận thức về không gian, khiến việc học lại các kỹ năng vận động trở nên khó khăn.
3. Khó khăn từ phía Gia đình và Môi trường
- Kiệt sức người chăm sóc: Người chăm sóc chính chịu áp lực rất lớn về thể chất và tinh thần. Họ có nguy cơ cao bị trầm cảm, bệnh tim mạch và kiệt sức nếu không được nghỉ ngơi phù hợp.
- Môi trường sống chưa phù hợp: Nhà cửa chật hẹp, sàn trơn, thiếu tay vịn hoặc không có đường dốc cho xe lăn là những rào cản lớn khiến người bệnh khó hòa nhập và tăng nguy cơ té ngã tại nhà.
- Gánh nặng kinh tế: Chi phí điều trị dài hạn, thuốc men, dụng cụ hỗ trợ và việc giảm thu nhập do mất sức lao động là một thách thức lớn đối với nhiều gia đình.
|
