Khảo sát hoạt tính kháng oxy hóa, kháng khuẩn và kháng nấm từ dịch chiết cây rau quế vị (Limnophila rugosa (Roth) Merr.)

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Cây rau quế vị hay còn gọi là cây hồi nước, quế đất có tên khoa học là Limnophila rugosa (Roth) Merr... Cây thuộc họ Hoa mõm sói (Scrophulariaceae) phân bố chủ yếu ở Ấn Độ, Nepal, Myanmar, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Việt Nam. Cây được trồng làm rau gia vị và là một loại thảo dược phòng được nhiều bệnh như suy nhược cơ thể, trị cảm, viêm họng, trị ho, viêm phế quản, đau dạ dày hay trị mụn. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định một số hoạt tính sinh học như kháng oxy hóa, kháng khuẩn, kháng nấm từ dịch chiết toàn phần từ cây rau quế vị. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Toàn thân cây rau quế vị được tách chiết bằng phương pháp ngấm kiệt (dung môi ethanol 70%, tỷ lệ nguyên liệu - dung môi là 1:10 (g/mL), 60 phút, 50ºC) để thu được cao đặc toàn phần. Cao đặc sau đó được pha loãng thành dịch chiết toàn phần theo tỷ lệ 1:1 với dung môi ethanol 70%. Sử dụng dịch chiết toàn phần này để khảo sát tiếp tác dụng kháng oxy hóa (dựa vào tác dụng khử gốc tự do của 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) và tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm (bằng phương pháp đặt đĩa kháng sinh). Kết quả: Dịch chiết toàn phần từ cây rau quế vị có tác dụng kháng oxy hóa cao (IC50 = 25,53 µg/ml), nhưng vẫn thấp hơn vitamin C (IC50 = 10,24 µg/ml) là mẫu đối chứng. Dịch chiết toàn phần có tác dụng kháng lại một số chủng vi khuẩn (Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae) và vi nấm (Candida albicans) ở nhiều nồng độ khảo sát (40 - 80 mg/ml). Ở nồng độ dịch chiết toàn phần càng cao thì hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm càng tăng dần. Tuy nhiên, dịch chiết toàn phần này không có tác dụng kháng được vi khuẩn Acinetobacter baumannii ở tất cả các nồng độ khảo sát. Kết luận: Lần đầu tiên tác dụng kháng oxy hóa, kháng khuẩn, kháng nấm của dịch chiết toàn phần từ cây rau quế vị (Limnophila rugosa (Roth) Merr.) đã được chứng minh. Kết quả của nghiên cứu này mở ra hướng nghiên cứu liên quan đến các tác dụng trên của cây rau quế vị, từ đó làm cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn về hoạt tính sinh học khác của cây rau quế vị.