|
Thiếu máu là tình trạng phổ biến, đặc trưng bởi giảm nồng độ hemoglobin (Hb). Để chẩn đoán chính xác, cần tiếp cận theo các bước sau:
1. Xác Định Thiếu Máu
- Thiếu máu được chẩn đoán khi:
- Nam: Hb < 13 g/dL
- Nữ: Hb < 12 g/dL
- Cần lưu ý các yếu tố ảnh hưởng đến nồng độ Hb như chủng tộc, tuổi tác, tình trạng vận động viên.
2. Phân Loại Thiếu Máu Dựa Trên MCV
- MCV < 80 fL (Thiếu máu nhược sắc):
- Nguyên nhân thường gặp: Thiếu sắt, thiếu máu do viêm, thalassemia.
- Xét nghiệm ferritin huyết thanh để phân biệt thiếu sắt.
- MCV > 100 fL (Thiếu máu hồng cầu to):
- Nguyên nhân thường gặp: Nghiện rượu, bệnh gan, thiếu folate, thiếu vitamin B12, hội chứng rối loạn sinh tủy.
- MCV 80-100 fL (Thiếu máu hồng cầu bình thường):
- Kiểm tra lam máu ngoại vi: Tìm bất thường hình dạng hồng cầu (hình cầu, liềm, bầu dục) gợi ý thiếu máu tán huyết.
- Xét nghiệm: Bilirubin gián tiếp, LDH, haptoglobin để chẩn đoán tán huyết.
- Chú ý: Tế bào bất thường, tăng/giảm bạch cầu, tiểu cầu có thể gợi ý bệnh lý huyết học phức tạp (bệnh bạch cầu, suy tủy, u tủy).
3. Xác Định Cơ Chế Thiếu Máu
- Giảm sản xuất hồng cầu:
- Xác định nguyên nhân qua tiền sử, khám lâm sàng, xét nghiệm (suy thận, suy giáp, suy tuyến yên, thiếu máu do viêm).
- Tăng phá hủy hồng cầu (Tán huyết):
- Tìm dấu hiệu: Khởi phát đột ngột, vàng da, lách to, hồng cầu hình cầu, hồng cầu bị phân mảnh.
- Xét nghiệm: Bilirubin gián tiếp, LDH, haptoglobin.
- Mất máu:
- Tìm nguyên nhân qua tiền sử, khám lâm sàng (chảy máu tiêu hóa, rong kinh, chấn thương).
- Xác định vị trí chảy máu bằng chẩn đoán hình ảnh.
4. Lưu Ý Thiếu Máu Đa Yếu Tố
- Người trưởng thành, đặc biệt người lớn tuổi hoặc nằm viện, thường có nhiều nguyên nhân gây thiếu máu.
- Cần xem xét tất cả các cơ chế gây thiếu máu để chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả.
|
