Dựa trên bài giảng, trong bối cảnh lâm sàng, bác sĩ cần tập trung đánh giá diễn tiến thời gian và mô hình diễn biến của triệu chứng để phân biệt viêm mũi xoang cấp tính do virus (ARS, thể phổ biến nhất) và viêm mũi xoang cấp tính do vi khuẩn (ABRS, thường là hậu quả của bội nhiễm).
Các câu hỏi then chốt cần khai thác bao gồm:
-
Thời gian diễn tiến: "Các triệu chứng của quý vị đã kéo dài bao nhiêu ngày?"
-
Mức độ nặng: "Các triệu chứng (ví dụ: sốt, đau mặt) có xu hướng nặng lên hay đang thuyên giảm?"
-
Mô hình diễn biến kiểu "bội nhiễm" (double sickening): "Các triệu chứng của quý vị có cải thiện nhẹ sau vài ngày đầu, sau đó đột ngột trở nặng trở lại không?"
Các tiêu chí quan trọng nhất để quyết định chỉ định kháng sinh (theo hướng dẫn tại mục 2.6) không phải là màu sắc dịch mũi (vàng/xanh) mà là các yếu tố sau:
-
Triệu chứng nặng: Sốt cao (≥ 39°C), đau mặt dữ dội, hoặc dịch mũi mủ kéo dài liên tục ít nhất 3 ngày ngay từ khi khởi phát.
-
Triệu chứng kéo dài > 10 ngày mà không có dấu hiệu cải thiện.
-
Triệu chứng trở nặng sau 5-7 ngày (mô hình "bội nhiễm" - tức là các triệu chứng ban đầu có xu hướng cải thiện, sau đó đột ngột diễn tiến nặng hơn).
Đối với bệnh nhân có triệu chứng khởi phát mới 6 ngày và không có dấu hiệu nặng, nhiều khả năng là viêm mũi xoang cấp tính do virus (ARS). Phác đồ điều trị phù hợp là điều trị triệu chứng (bao gồm giảm đau, rửa mũi, thuốc co mạch tại chỗ ngắn ngày) và không có chỉ định sử dụng kháng sinh. Cần hẹn tái khám nếu triệu chứng kéo dài trên 10 ngày hoặc có diễn tiến nặng hơn.
