|
Nguyên nhân gây tiết dịch mũi thay đổi tùy theo độ tuổi của bệnh nhân: [14-21]
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:
o Thường gặp: Nhiễm virus đường hô hấp trên (cảm lạnh thông thường), viêm mũi dị ứng, dị vật mũi (thường gây tiết dịch một bên, mùi hôi), phì đại VA. [14, 15]
o Ít gặp: Bất thường giải phẫu (hẹp cửa mũi sau), suy giảm miễn dịch, xơ nang. [15]
- Trẻ em và thanh thiếu niên:
o Thường gặp: Nhiễm virus đường hô hấp, viêm mũi dị ứng (theo mùa/quanh năm), viêm xoang cấp do vi khuẩn (thường sau nhiễm virus). [16]
o Ít gặp: Polyp mũi (thường liên quan xơ nang), lệch vách ngăn, viêm mũi do thuốc (lạm dụng thuốc xịt co mạch). [17]
- Người lớn:
o Thường gặp: Nhiễm virus đường hô hấp, viêm mũi dị ứng, viêm mũi không dị ứng (do chất kích ứng, thời tiết, thức ăn, thuốc, hormone - phổ biến hơn sau tuổi 20), viêm xoang cấp và mạn tính. [17, 18]
o Ít gặp: Polyp mũi, lệch vách ngăn, tiếp xúc nghề nghiệp/môi trường, tác dụng phụ của thuốc, bất thường cấu trúc. [19]
- Người cao tuổi:
o Thường gặp: Viêm mũi dị ứng, viêm mũi không dị ứng (viêm mũi vận mạch, viêm mũi teo - do giảm lưu lượng máu), nhiễm virus đường hô hấp. [20]
o Ít gặp: Tác dụng phụ của thuốc (do dùng nhiều thuốc), thay đổi cấu trúc, tăng nhạy cảm với chất kích thích, viêm xoang diễn tiến âm thầm. [21]
Bảng 2: Các nguyên nhân thường gặp gây tiết dịch mũi theo độ tuổi [23]
|
Nhóm Tuổi
|
Nguyên nhân Thường gặp
|
Đặc điểm Phân biệt Chính
|
|
Trẻ sơ sinh/Trẻ nhỏ
|
Nhiễm virus đường hô hấp trên
|
Thường kèm theo các triệu chứng khác của cảm lạnh.
|
|
|
Viêm mũi dị ứng
|
Có thể theo mùa hoặc quanh năm, thường kèm theo ngứa mũi, hắt hơi.
|
|
|
Dị vật mũi
|
Tiết dịch một bên, có mùi hôi.
|
|
|
Phì đại VA
|
Thở khò khè, ngáy.
|
|
Trẻ em/Thanh thiếu niên
|
Nhiễm virus đường hô hấp trên
|
Thường tự khỏi trong vòng 10 ngày.
|
|
|
Viêm mũi dị ứng
|
Hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, ngứa mắt.
|
|
|
Viêm xoang cấp do vi khuẩn
|
Triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày hoặc xấu đi sau khi cải thiện.
|
|
Người trưởng thành
|
Nhiễm virus đường hô hấp trên
|
Sốt nhẹ, đau họng, ho.
|
|
|
Viêm mũi dị ứng
|
Các triệu chứng theo mùa hoặc liên quan đến phơi nhiễm chất gây dị ứng.
|
|
|
Viêm mũi không dị ứng
|
Các triệu chứng do các yếu tố kích thích không phải dị ứng gây ra.
|
|
|
Viêm xoang cấp/mạn tính
|
Đau mặt, nghẹt mũi, giảm khứu giác.
|
|
Người cao tuổi
|
Viêm mũi dị ứng
|
Hắt hơi, chảy nước mũi trong, ngứa mắt.
|
|
|
Viêm mũi không dị ứng (vận mạch, teo)
|
Có thể do thay đổi thời tiết, chất kích ứng, hoặc khô mũi.
|
|
|
Nhiễm virus đường hô hấp trên
|
Các triệu chứng tương tự như ở người trẻ nhưng có thể kéo dài hơn.
|
|