Hạt dưới da (hạt thấp)

Mô tả: Các hạt thấp có thể nhìn thấy và sờ nắn được, thường xuất hiện trên các mấu xương và đặc biệt rõ ở các bề mặt duỗi.

Nguyên nhân: Viêm khớp dạng thấp.

Cơ chế: Cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, mặc dù cơ chế viêm qua trung gian tế bào Th1 được cho là đóng vai trò trung tâm trong quá trình này. Một giả thuyết cho rằng chấn thương lặp đi lặp lại tại các điểm tỳ của cơ thể (ví dụ: khuỷu tay) kích thích tổn thương mạch máu cục bộ, sau đó dẫn đến sự tân tạo mạch và hình thành mô u hạt. Tổn thương nội mô dẫn đến tích tụ các phức hợp miễn dịch trong thành mạch, sau đó trực tiếp hoặc thông qua con đường bổ thể kích thích bạch cầu đơn nhân tiết IL-1, TNF, TGF-β, prostaglandin và các yếu tố khác, bao gồm protease, collagenase và fibronectin, cuối cùng dẫn đến tân tạo mạch, lắng đọng fibrin, hoại tử nền mô liên kết và hình thành hạt thấp đặc trưng.

Ý nghĩa lâm sàng: Hạt thấp là một dấu hiệu lâm sàng đặc trưng và có giá trị. Mặc dù chỉ được tìm thấy ở 20–25% bệnh nhân viêm khớp dạng thấp huyết thanh dương tính, hạt thấp là biểu hiện ngoài khớp phổ biến nhất của bệnh. Tần suất xuất hiện hạt thấp đã được chứng minh là tương quan trực tiếp với hiệu giá yếu tố thấp và các dạng bệnh có mức độ hoạt động cao hơn.