Theo mục 2.1.2, đây là một nguyên tắc then chốt trong quản lý kháng sinh:
-
Định nghĩa: Nguyên tắc "Dừng lại và Đánh giá lại" (Antibiotic "Time-out") là một quy trình đánh giá mang tính hệ thống và bắt buộc đối với phác đồ kháng sinh của người bệnh, thường được thực hiện sau 48 đến 72 giờ kể từ khi khởi đầu điều trị. Mục tiêu là tối ưu hóa việc sử dụng kháng sinh dựa trên thông tin lâm sàng và vi sinh mới nhất, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị, giảm thiểu tác dụng phụ và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc.
-
Các hành động của bác sĩ trong "Time-out":
-
Trong trường hợp người bệnh không cải thiện hoặc diễn biến xấu hơn: Bác sĩ cần tiến hành đánh giá toàn diện nhằm xác định nguyên nhân và điều chỉnh phác đồ điều trị:
Rà soát lại chẩn đoán ban đầu (liệu có phải là nhiễm khuẩn hay không? Hay là nguyên nhân không nhiễm khuẩn, nhiễm virus, nấm, hoặc nhiễm khuẩn đa kháng thuốc?).
Đánh giá các kết quả vi sinh (cấy, kháng sinh đồ) nếu có, để xác định chính xác tác nhân gây bệnh và độ nhạy cảm của chúng.
Xem xét khả năng vi khuẩn kháng thuốc hoặc phổ kháng sinh ban đầu không bao phủ được tác nhân gây bệnh.
Kiểm tra liều lượng, đường dùng, tần suất sử dụng và khả năng thâm nhập của kháng sinh đến vị trí nhiễm trùng (ví dụ: viêm màng não, viêm xương tủy).
Tìm kiếm các ổ nhiễm trùng chưa được kiểm soát (ví dụ: áp xe cần dẫn lưu, dị vật) hoặc các biến chứng liên quan khác.
Cân nhắc thay đổi kháng sinh, phối hợp kháng sinh, hoặc hội chẩn chuyên khoa.
-
Trong trường hợp người bệnh cải thiện hoặc chẩn đoán ban đầu chưa rõ ràng: Bác sĩ cần cân nhắc các hành động nhằm tối ưu hóa phác đồ kháng sinh:
Thu hẹp phổ kháng sinh (De-escalation): Chuyển từ kháng sinh phổ rộng sang kháng sinh phổ hẹp hơn dựa trên kết quả kháng sinh đồ hoặc kinh nghiệm lâm sàng, đặc biệt khi tình trạng người bệnh đã ổn định và tác nhân gây bệnh đã được xác định rõ.
Chuyển từ đường tiêm sang đường uống (IV-to-PO switch): Khi tình trạng lâm sàng của người bệnh ổn định, người bệnh có thể dung nạp thuốc qua đường uống và có kháng sinh đường uống phù hợp với hiệu quả tương đương.
Ngừng kháng sinh sớm: Khi xác định nguyên nhân không phải do vi khuẩn (ví dụ: nhiễm virus, viêm không nhiễm trùng) hoặc nhiễm khuẩn tự giới hạn, hoặc khi đã hoàn thành đủ liệu trình điều trị cần thiết và không còn dấu hiệu nhiễm trùng.
Đánh giá lại tổng thời gian điều trị kháng sinh nhằm tránh kéo dài không cần thiết và tuân thủ các hướng dẫn điều trị chuẩn.
-