|
Quá trình nuốt được chia thành 4 giai đoạn: [1], [7]
- Giai đoạn chuẩn bị ở miệng (Oral Preparatory Phase):
o Chịu sự kiểm soát có chủ ý. [8]
o Thức ăn được đưa vào miệng, môi khép kín, răng nghiền nát thức ăn, lưỡi di chuyển trộn thức ăn với nước bọt tạo thành viên thức ăn (bolus). [9]
o Cơ má giữ thức ăn không rơi ra ngoài.
- Giai đoạn miệng (Oral Phase):
o Cũng chịu sự kiểm soát có chủ ý. [10]
o Lưỡi đẩy viên thức ăn từ trước ra sau về phía hầu họng. [10]
o Sự tiếp xúc của viên thức ăn với trụ trước amidan thường được coi là điểm kích hoạt giai đoạn hầu. [11]
- Giai đoạn hầu (Pharyngeal Phase):
o Phản xạ không chủ ý, diễn ra nhanh (1-1.5 giây). [12], [14]
o Được kiểm soát bởi trung tâm nuốt ở thân não. [14]
o Các sự kiện chính:
Màn hầu nâng lên đóng kín đường thông lên mũi (hầu mũi). [15]
Thanh quản được kéo lên trên và ra trước.
Thanh quản đóng lại ở 3 tầng (nắp thanh môn và nếp phễu nắp thanh quản, băng thanh thất, dây thanh thật) để bảo vệ đường thở, ngăn hít sặc. [16], [17] Khép dây thanh là quan trọng nhất. [18]
Các cơ khít hầu co bóp tuần tự từ trên xuống dưới để đẩy viên thức ăn xuống. [21]
Cơ nhẫn hầu (cơ thắt thực quản trên - UES) giãn ra để viên thức ăn đi vào thực quản. [22], [23]
- Giai đoạn thực quản (Esophageal Phase):
o Không chủ ý.
o Viên thức ăn được vận chuyển xuống dạ dày nhờ nhu động thực quản và trọng lực. [24]
o Kéo dài từ 8-20 giây. [24]
o Cơ thắt thực quản dưới (LES) giãn ra cho thức ăn vào dạ dày.
Rối loạn ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình này đều có thể dẫn đến triệu chứng khó nuốt.
|
