|
để thực hiện vận động trị liệu hiệu quả và an toàn cho bà Nguyễn Thị H (72 tuổi, liệt nửa người phải, đang có dấu hiệu loét và hô hấp kém), chúng ta cần tuân thủ một quy trình chặt chẽ từ chuẩn bị đến thực hành kỹ thuật.
Dựa trên tài liệu chuyên môn, dưới đây là quy trình thực hiện cụ thể:
1. Giai đoạn Chuẩn bị
Trước khi bắt đầu, cần đảm bảo các yếu tố an toàn và tâm lý:
- Khám và lượng giá: Kiểm tra lại dấu hiệu sinh tồn (mạch, huyết áp, nhịp thở) và tình trạng các khớp, vùng da bị tì đè của bà H.
- Chuẩn bị người bệnh: Giải thích kỹ thuật sắp làm để bà H yên tâm và hợp tác. Đặt người bệnh ở tư thế thoải mái, quần áo nới lỏng .
- Tư thế người điều trị: Đứng cạnh giường, chân trước chân sau để giữ thăng bằng, vị trí thuận lợi để thao tác mà không phải khom lưng quá nhiều.
2. Quy trình Thực hiện Kỹ thuật
Chúng ta sẽ phối hợp 3 nhóm kỹ thuật chính: Vận động thụ động (cho bên liệt), Vận động chủ động (cho bên lành) và Tập thở.
A. Vận động thụ động (PROM) - Cho nửa người bên phải (Bên liệt)
- Kỹ thuật này do người điều trị hoặc người nhà thực hiện hoàn toàn, bà H thả lỏng.
- Nguyên tắc cầm nắm: Nắm giữ chi thể quanh các khớp (ví dụ: giữ cổ tay và khuỷu tay khi tập vai) để kiểm soát cử động tốt nhất. Nâng đỡ các vùng khớp lỏng lẻo hoặc chi bị liệt.
- Thao tác: Di chuyển khớp nhẹ nhàng, nhịp nhàng qua hết tầm vận động (ROM) có thể. Lưu ý: Không cưỡng ép vượt quá tầm vận động gây đau.
- Số lượng: Lặp lại mỗi động tác từ 5 đến 10 lần.
- Các khớp cần tập:
- Vai: Gập/duỗi, dạng/áp .
- Khuỷu tay & Cổ tay: Gập/duỗi, sấp/ngửa cẳng tay .
- Hông & Gối: Gập hông kết hợp gập gối (một tay đỡ dưới gối, một tay đỡ gót chân) .
- Cổ chân: Gập mặt lưng (móc ngón chân) và gập mặt lòng .
B. Vận động chủ động và trợ giúp (AROM & A-AROM)
- Bên lành (Trái): Khuyến khích bà H tự thực hiện các cử động gập duỗi tay chân trái hết tầm để duy trì lực cơ và bơm máu.
- Tự trợ giúp (S-AROM): Hướng dẫn bà H dùng tay trái (lành) nắm lấy tay phải (liệt) để tự nâng tay liệt lên cao. Đây là bài tập quan trọng để người bệnh tự tham gia vào quá trình hồi phục.
- Vận động thân mình: Hướng dẫn bà H tập động tác "bắc cầu" (nâng mông lên khỏi giường khi nằm ngửa, co 2 gối) để giảm áp lực vùng cùng cụt (vùng đang có dấu hiệu loét).
C. Kỹ thuật Hô hấp
Do bà H thở nông và ho khan, cần thực hiện:
- Tập thở cơ hoành: Hướng dẫn bà H đặt tay lên bụng, hít sâu bằng mũi để bụng phình lên và thở ra chậm qua miệng .
- Vỗ rung lồng ngực: Người điều trị khum bàn tay, vỗ nhịp nhàng lên thành ngực (tránh vùng xương sống, xương ức) để long đờm.
3. Theo dõi và An toàn
- Trong quá trình tập, phải quan sát sắc mặt bà H. Nếu thấy bà nhăn nhó (đau), khó thở tăng hoặc co cứng cơ, cần dừng lại ngay.
- Kết hợp thay đổi tư thế nằm (nghiêng trái/phải) sau mỗi buổi tập để phòng loét.
|
