Logo Xem trang đào tạo trực tuyến arrow1
space
 Run khi nghỉ

Run khi nghỉ

Run khi nghỉ còn được gọi là run kiểu Parkinson do nhóm bệnh này chiếm đa số. Bên cạnh đó, còn có những nguyên nhân khác cũng có thể gây biểu hiện lâm sàng tương tự.

1. Bệnh Parkinson nguyên phát (idiopathic Parkinson's disease):

Bệnh Parkinson là tình trạng rối loạn thoái hóa thần kinh tiến triển mạn tính, được đặc trưng bởi 4 triệu chứng lâm sàng kinh điển: run khi nghỉ, tăng trương lực cơ (đơ cứng cơ), vận động chậm chạp và mất ổn định tư thế.

Thể điển hình thường bắt đầu bằng tình trạng run ở một bên tay, sau đó có thể tiến triển đến chân cùng bên hoặc lan sang phần cơ thể đối diện. Run ở tay và chân thường gặp trong bệnh Parkinson hơn so với bệnh run vô căn (thể run khi hành động). Run vùng đầu - mặt cũng có thể xuất hiện nhưng hiếm khi gây run toàn bộ vùng đầu (đây là điểm khác biệt quan trọng giúp phân biệt với run vô căn và các bệnh lý tiểu não).

Nếu run xuất hiện ở các ngón tay sẽ tạo ra cử động điển hình kiểu “vê thuốc lá” hoặc “vê viên” (pill-rolling), nếu xuất hiện ở cổ tay sẽ gây ra biểu hiện “quay tay quay” hoặc “rung chuông”.

Chẩn đoán bệnh Parkinson chủ yếu dựa vào lâm sàng với biểu hiện run khi nghỉ kết hợp với các triệu chứng đặc trưng nêu trên. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh học cấu trúc thông thường (như MRI hay CT) thường không ghi nhận bất thường đặc hiệu. Bên cạnh đó, việc triệu chứng run thuyên giảm rõ rệt khi điều trị thử bằng liệu pháp dopaminergic (như levodopa) cũng là một thông tin quan trọng giúp củng cố chẩn đoán.

Trong một số trường hợp, bệnh nhân chỉ biểu hiện đơn thuần tình trạng run khi nghỉ biên độ nhỏ ở tay hoặc cằm. Bệnh có thể diễn tiến kéo dài nhiều năm mà không xuất hiện thêm các rối loạn vận động điển hình khác; thể bệnh này được gọi là bệnh Parkinson thể ưu thế run (tremor-dominant Parkinson's disease).

2. SWEDDs (Scans Without Evidence of Dopaminergic Deficit)

Thuật ngữ này được sử dụng để chỉ những bệnh nhân có biểu hiện lâm sàng run tay khi nghỉ và run tư thế giống như giai đoạn sớm của bệnh Parkinson, nhưng triệu chứng không tiến triển lan tỏa3. Bệnh cũng không đi kèm các dấu hiệu điển hình khác của bệnh Parkinson như tăng trương lực cơ, mất ổn định tư thế và vận động chậm chạp. Điểm đặc thù là bệnh nhân không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy có sự thiếu hụt chức năng hệ dopaminergic trên các phương pháp ghi hình phóng xạ chức năng hệ thần kinh (như DaTscan), do vậy SWEDDs được xem là một thực thể lâm sàng riêng biệt, tách biệt hoàn toàn với bệnh Parkinson thể ưu thế run3.

🏥 Phòng khám Đa khoa ĐHYK Phạm Ngọc Thạch

Khám chữa bệnh đa khoa • Bác sĩ đầu ngành • Trang thiết bị hiện đại

📋 Đặt lịch khám →


Phụ trách chuyên môn TS Võ Thành Liêm (thanhliem.vo@gmail.com)

space