Hình 1. So sánh tỷ lệ khỏi bệnh giữa 2 phác đồ.
Hình 2. Cân bằng đặc điểm nền — CRB-65 và CRP mất cân bằng.
Diễn giải kết quả
- Tỷ lệ khỏi: 87% (mới) vs 70% (cũ) — chênh +17%. Đây là khác biệt lâm sàng đáng kể. Nhưng p = 0.15 — chưa đạt ý nghĩa thống kê. Điều này có thể do cỡ mẫu quá nhỏ (type II error). Với cỡ mẫu 60, chỉ phát hiện được khác biệt rất lớn (>25%).
- Balace table cho thấy confounding: Nhóm mới có CRB-65 ≥ 2 cao hơn (53% vs 27%) — bác sĩ chọn phác đồ mới cho bệnh nặng hơn. Đây là confounding by indication điển hình. Khi điều chỉnh bằng hồi quy, adjusted OR = 2.8 — gợi ý hiệu quả thực sự có thể lớn hơn vẻ bề ngoài.
- Thời gian hết sốt và nằm viện ngắn hơn ở nhóm mới — một dấu hiệu tích cực khác, dù chưa có ý nghĩa thống kê.
- KTC 95% của khác biệt (−6% đến +38%): Chứa 0 → chưa thể kết luận. Nhưng cũng chứa các giá trị lâm sàng quan trọng (10–30%) → có khả năng phác đồ mới thực sự tốt hơn, cần nghiên cứu thêm.
⚠️ Hạn chế của nghiên cứu này
1. Cỡ mẫu nhỏ: 60 BN không đủ power để phát hiện khác biệt vừa phải. 2. Confounders không đo được: Có thể còn confounders không ghi trong hồ sơ (ví dụ: tình trạng dinh dưỡng, tiêm chủng). 3. Retrospective: Chất lượng dữ liệu phụ thuộc hồ sơ bệnh án. 4. Single center: Không đại diện cho các bệnh viện khác. Cần thêm RCT multicentric để khẳng định.
🔍 Non-randomized vs RCT — Ai thắng?
Nhiều nghiên cứu so sánh kết quả của non-randomized trials và RCTs trên cùng câu hỏi lâm sàng. Kết quả: non-randomized trials thường overestimate hiệu quả điều trị (thiên vị +). Nguyên nhân: confounding by indication (nhóm điều trị tích cực hơn có BN khỏe hơn) và performance bias. Tuy nhiên, nếu dùng propensity score matching tốt, kết quả non-randomized có thể rất gần với RCT. Kết luận: RCT vẫn là vua, nhưng non-randomized trial được thiết kế tốt vẫn có giá trị — đặc biệt khi RCT bất khả thi.
