🎭 Vai trò của bạn

Bạn là bác sĩ Tiết niệu tại Bệnh viện Bình Dân, TP. Hồ Chí Minh

Một buổi sáng thứ Hai, bạn tiếp nhận bệnh nhân Nguyễn Văn Nam, 68 tuổi, đến khám vì tiểu khó kéo dài 3 tháng. Bệnh nhân không có tiền căn đặc biệt. Kết quả thăm khám trực tràng (DRE) ghi nhận tuyến tiền liệt to, mật độ chắc, không có nhân cứng rõ.

Bạn chỉ định xét nghiệm PSA (Prostate-Specific Antigen) — một xét nghiệm máu thường quy để tầm soát ung thư tuyến tiền liệt. Kết quả: PSA = 7.2 ng/mL.

Câu hỏi đặt ra: "PSA 7.2 — có nghĩa là ung thư không? Ngưỡng PSA nào là tốt nhất để quyết định sinh thiết cho bệnh nhân?"

Ngưỡng PSA >4 ng/mL đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy ngưỡng này có độ nhạy (Se) cao nhưng độ đặc hiệu (Sp) thấp — dẫn đến sinh thiết không cần thiết. Ngược lại, ngưỡng >10 ng/mL có Sp cao nhưng bỏ sót nhiều trường hợp ung thư giai đoạn sớm.

⚠️ Tình huống lâm sàng thực tế

Tại Việt Nam, ung thư tuyến tiền liệt đang gia tăng nhanh chóng. Năm 2022, GLOBOCAN ghi nhận hơn 4.800 ca mới mắc. Việc chọn ngưỡng PSA phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến chẩn đoán từng bệnh nhân, mà còn tác động đến chi phí y tế và tâm lý người bệnh.