Tóm tắt
Đặt vấn đề: Suy giảm nhận thức (SGNT) là một biến chứng tiềm ẩn đối với người bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Hiện nay chưa có một định nghĩa nào chính xác và rõ ràng về SGNT ở đối tượng này. Mục tiêu: Phân tích khái niệm suy giảm nhận thức ở người bệnh ĐTĐ. Phương pháp: Việc phân tích được thực hiện theo phương pháp Walker và Avant (gồm 9 bước: Lựa chọn khái niệm, xác định mục tiêu phân tích, xác định tất cả định nghĩa của khái niệm, xác định thuộc tính của khái niệm, xây dựng trường hợp lâm sàng, xây dựng các trường hợp liên quan, xác định tiền đề và hậu quả, xác định tham chiếu thực nghiệm, tổng hợp viết lại khái niệm phân tích), quá trình tìm kiếm tài liệu được thực hiện tìm kiếm qua hai cơ sở dữ liệu là: PubMed, Google Scholar. Kết quả: Qua tham khảo tài liệu xác định được các thuộc tính của SGNT ở người bệnh gồm: suy giảm về thể chất và suy giảm về tinh thần. Tiền đề của SGNT đầu tiên là tuổi cao, tiếp đến là bệnh mãn tính kèm theo, suy dinh dưỡng, suy giảm chức năng vận động và các thói quen sinh hoạt hằng ngày. Hậu quả của SGNT làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng và kết cục bất lợi. Kết luận: Sự hiểu biết về SGNT thông qua phân tích khái niệm này giúp cho các nhân viên y tế phát hiện sớm SGNT để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh, hạn chế tối đa các biến chứng và nguy cơ tàn tật. Bên cạnh đó, các can thiệp của điều dưỡng như tư vấn thay đổi lối sống, luyện tập thể lực phù hợp cũng giúp ích trong việc ngăn ngừa và làm chậm quá trình hình thành SGNT của người bệnh. Abstract Background: Cognitive impairment (CI) is a potential complication for patients with diabetes. Currently, there is no precise and clear definition of CI for this group. Objective: Analyze the concept of cognitive impairment in patients with diabetes. Method: The analysis was conducted using the Walker and Avant method (includes 9 steps: Selecting the concept, determining the analysis goal, determining all the definitions of the concept, determining the attributes of the concept, constructing a clinical case, constructing related cases, determining the premises and consequences, determining empirical references, Synthesis and rewriting the analysis concept), and the literature search was carried out through two databases: PubMed and Google Scholar. Result: Through the review of documents, the attributes of CI in patients were identified, including physical decline and mental decline. The premise of the first CI is old age, followed by chronic illnesses, malnutrition, reduced mobility function, and daily living habits. The consequences of CI increase the risk of complications and adverse outcomes. Conclusion: Understanding CI through the analysis of this concept helps healthcare professionals detect CI early, thereby improving the quality of life for patients and minimizing complications and the risk of disability. In addition, nursing interventions such as lifestyle change counseling and appropriate physical exercise also help prevent and slow down the formation of CI in patients. DOI: 10.59715/pntjmp.4.1.1Tài liệu tham khảo
Quy định về Giấy phép Công khai cho các Tác phẩm được Xuất bản
1. Tuyên bố chung
Tạp chí [Tên Tạp chí] cam kết thúc đẩy sự phát triển và lan tỏa tri thức khoa học một cách cởi mở nhất. Để thực hiện sứ mệnh này, tất cả các bài viết được xuất bản trên tạp chí đều được phát hành theo các điều khoản của giấy phép công khai Creative Commons (CC).
Việc áp dụng giấy phép này cho phép tác giả giữ bản quyền đối với tác phẩm của mình, đồng thời trao cho cộng đồng quyền tự do sử dụng, chia sẻ và xây dựng dựa trên tác phẩm đó một cách hợp pháp và rõ ràng, góp phần thúc đẩy tối đa hóa tác động của nghiên cứu.
2. Giới thiệu về Giấy phép Creative Commons (CC)
Creative Commons là một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu cung cấp một bộ công cụ pháp lý (giấy phép) tiêu chuẩn, miễn phí để các nhà sáng tạo có thể chia sẻ tác phẩm của mình. Thay vì mô hình "bảo lưu mọi quyền" (All Rights Reserved) truyền thống, giấy phép CC hoạt động theo mô hình "bảo lưu một số quyền" (Some Rights Reserved).
Các giấy phép CC bao gồm các thành tố cốt lõi sau:
-
BY (Ghi công - Attribution): Người dùng phải ghi công (nêu tên) tác giả gốc một cách thích hợp. Đây là điều kiện bắt buộc trong tất cả các giấy phép CC.
-
NC (Phi thương mại - NonCommercial): Người dùng không được sử dụng tác phẩm cho các mục đích thương mại.
-
ND (Không phái sinh - NoDerivatives): Người dùng có thể sao chép và phân phối tác phẩm ở định dạng nguyên bản, nhưng không được phép sửa đổi, phối lại hay tạo ra tác phẩm phái sinh.
-
SA (Chia sẻ tương tự - ShareAlike): Nếu người dùng phối lại, chuyển thể tác phẩm, họ phải phân phối tác phẩm mới của mình dưới cùng một giấy phép với tác phẩm gốc.
3. Các loại giấy phép được áp dụng tại Tạp chí
Tạp chí Y dược học Phạm Ngọc Thạch áp dụng loại
Giấy phép Ghi công Creative Commons 4.0 (CC BY 4.0)
Để khuyến khích để tối đa hóa sự phổ biến và sử dụng lại các công trình khoa học.
-
Người dùng được phép:
-
Chia sẻ: Sao chép và phân phối lại tác phẩm trên bất kỳ phương tiện và định dạng nào.
-
Phối lại: Phối lại, chuyển thể và xây dựng dựa trên tác phẩm cho bất kỳ mục đích nào, kể cả mục đích thương mại.
-
-
Với điều kiện:
-
Phải Ghi công (BY): Bạn phải ghi công tác giả một cách thích hợp, cung cấp một đường dẫn tới giấy phép, và cho biết nếu tác phẩm đã có sự thay đổi.
-
4. Trách nhiệm của Tác giả và Người dùng
-
Đối với Tác giả: Khi nộp bản thảo cho Tạp chí [Tên Tạp chí], tác giả đồng ý rằng nếu bài viết được chấp nhận xuất bản, nó sẽ được phát hành theo giấy phép [Ví dụ: CC BY 4.0] mà tạp chí áp dụng. Tác giả vẫn là người giữ bản quyền gốc.
-
Đối với Người dùng: Người dùng có trách nhiệm kiểm tra và tuân thủ các điều khoản của giấy phép được áp dụng cho mỗi bài viết. Việc ghi công tác giả là yêu cầu bắt buộc và cần được thực hiện đúng cách.
Cách ghi công chuẩn:
Khi sử dụng hoặc trích dẫn lại một tác phẩm, bạn nên ghi công như sau:
"[Tên bài viết]" của [Tên các tác giả], được cấp phép dưới [Tên giấy phép, ví dụ: CC BY 4.0]. Nguồn: Tạp chí [Tên Tạp chí], Tập [X], Số [Y], trang [Z], (Năm xuất bản). DOI: [Link DOI của bài báo].