Hầu hết các bệnh lý da liễu gây ngứa thuộc về thể lâm sàng này. Cơ chế bệnh sinh liên quan đến sự phóng thích histamine và các chất trung gian gây viêm, kích thích các thụ thể thần kinh cảm giác. Trong đa số trường hợp, triệu chứng ngứa có thể đáp ứng tốt với thuốc kháng histamine và các liệu pháp điều trị nguyên nhân tại chỗ.
Mặc dù ngứa có thể là than phiền chính khiến bệnh nhân tìm đến khám tại cơ sở y tế, bản thân triệu chứng ngứa đơn thuần không cung cấp nhiều thông tin hữu ích cho chẩn đoán nguyên nhân. Điểm quan trọng cần lưu ý là các tổn thương da thứ phát hiếm khi cung cấp đủ thông tin để gợi ý chẩn đoán nguyên nhân. Chỉ các tổn thương da nguyên phát, đặc điểm phân bố, các dấu hiệu khởi phát – tiến triển và các dấu hiệu phối hợp khác mới cung cấp nhiều thông tin hữu ích để gợi ý chẩn đoán.
Đặc điểm của các tổn thương và các bệnh lý da thường gặp đã được trình bày trong các bài học khác. Vì vậy, các nội dung này sẽ không được trình bày chi tiết thêm tại đây. Bảng 1 liệt kê một số bệnh lý da gây ngứa thường gặp.
- Bệnh lý viêm da và sẩn vảy: Chàm (Viêm da cơ địa, Viêm da tiếp xúc dị ứng), Vảy nến, Lichen phẳng, Viêm da tiết bã, Vảy phấn hồng
- Các phản ứng dị ứng và quá mẫn: Mề đay (Urticaria), Viêm da tiếp xúc kích ứng hoặc dị ứng, Ban da do dị ứng thuốc, Viêm da do ánh sáng
- Các bệnh nhiễm trùng da: Nhiễm khuẩn da (ví dụ: Viêm nang lông, chốc lở), Nhiễm virus da (ví dụ: Thủy đậu, Zona giai đoạn cấp, U mềm lây), Nhiễm nấm da (ví dụ: Nấm da thân, nấm bẹn, lang ben)
- Các bệnh do ký sinh trùng và côn trùng đốt: Ghẻ (Scabies), Chấy, rận (Pediculosis), Vết cắn côn trùng (ví dụ: muỗi, bọ, kiến, ve...), Ấu trùng di chuyển dưới da (Cutaneous larva migrans)
- Các bệnh lý bóng nước: Pemphigoid bóng nước, Viêm da dạng Herpes
- Các nguyên nhân do môi trường và kích ứng: Khô da (Xerosis), Bỏng nắng, Kích ứng da do hóa chất, bụi, phấn hoa
- Các nguyên nhân khác: Ngứa do thai kỳ (ví dụ: Phát ban đa dạng trong thai kỳ - PUPPP)
