🎭 Vai trò của bạn
Bạn là bác sĩ Ngoại Tiết niệu tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. Hồ Chí Minh
Trong 5 năm qua, bạn và đồng nghiệp tại khoa Ngoại Thận - Tiết niệu đã tiếp nhận và phẫu thuật 20 trường hợp u tuyến thượng thận (aldosterone-producing adenoma — APA), còn gọi là hội chứng Conn. Đây là những bệnh nhân có chung đặc điểm: tăng huyết áp kháng trị kèm hạ kali máu.
Điển hình là bệnh nhân Trần Thị Lan, 52 tuổi, đến khám vì tăng huyết áp 5 năm. Dù đã dùng 3 loại thuốc hạ áp (ACEi + CCB + lợi tiểu), huyết áp vẫn ở mức 165/100 mmHg. Xét nghiệm máu ghi nhận: Kali = 2.8 mmol/L (bình thường: 3.5–5.0). Nghi ngờ cường aldosterone nguyên phát, chị được chỉ định đo nồng độ aldosterone và renin.
Kết quả: aldosterone máu = 42 ng/dL (cao), renin = 0.3 ng/mL/h (thấp) → tỷ số ARR = 140 (> 30 là bất thường). CT scan bụng phát hiện u tuyến thượng thận trái kích thước 1.8 cm. Chị được phẫu thuật nội soi cắt u tuyến thượng thận bảo tồn (partial adrenalectomy). Sau mổ, huyết áp cải thiện rõ rệt — chỉ cần 1 loại thuốc hạ áp.
Hội chứng Conn (primary aldosteronism) là nguyên nhân phổ biến nhất gây tăng huyết áp thứ phát, chiếm 5–10% tổng số bệnh nhân tăng HA. Nếu không được chẩn đoán và điều trị, nguy cơ biến cố tim mạch ở nhóm này cao gấp 3–5 lần so với tăng HA nguyên phát cùng mức độ.
⚠️ Vấn đề lâm sàng
Tại Việt Nam, hội chứng Conn thường bị chẩn đoán muộn — bệnh nhân được coi là "tăng HA kháng trị" trong nhiều năm trước khi được tầm soát. Hạ kali máu chỉ xuất hiện ở 30–40% trường hợp, nếu không có hạ Kali thì rất ít bác sĩ nghĩ đến Conn. Case series 20 ca này giúp mô tả chân dung bệnh nhân Conn tại BV Chợ Rẫy.
