Ở giai đoạn đầu của quá trình đào tạo y khoa, Kịch bản bệnh lý (Illness Script) được hình thành chủ yếu thông qua việc tiếp thu kiến thức từ các nguồn học liệu chính thống:
• Học tập có cấu trúc và đọc tài liệu: Người học tiếp thu các thông tin về dịch tễ học, diễn tiến theo thời gian, biểu hiện lâm sàng điển hình và cơ chế bệnh sinh từ bài giảng, sách giáo khoa và các tài liệu học tập khác [Carolin]. Giai đoạn này tập trung vào việc nắm vững "khung kiến thức cốt lõi" của từng bệnh lý. Việc xây dựng một nền tảng vững chắc về các đặc điểm điển hình là vô cùng quan trọng, tương tự như việc dựng khung nhà trước khi hoàn thiện các chi tiết [Carolin].
• Chiến lược đọc theo chiều dọc (Vertical Reading): Đây là phương pháp học tập được khuyến nghị để xây dựng Kịch bản bệnh lý hiệu quả ngay từ đầu. Thay vì đọc tuần tự từng bệnh lý riêng biệt (đọc theo chiều ngang - horizontal reading), người học được yêu cầu so sánh và đối chiếu (compare and contrast) các bệnh lý có cùng biểu hiện hoặc hội chứng (syndrome) ngay trong quá trình tích lũy kiến thức [Carolin].
o Cơ chế: Phương pháp này kích thích não bộ chủ động tìm kiếm các điểm tương đồng và khác biệt giữa các bệnh lý, từ đó hình thành các liên kết thần kinh (neural connections) bền vững và củng cố khung kiến thức. Ví dụ, khi tiếp cận triệu chứng "ho ra máu" (hemoptysis), thay vì chỉ đọc đơn lẻ về ung thư phổi, người học nên đồng thời so sánh ung thư phổi với hội chứng Goodpasture và bệnh u hạt kèm viêm đa mạch (granulomatosis with polyangiitis) dựa trên 4 thành phần cốt lõi của Kịch bản bệnh lý [Carolin]. Cách tiếp cận này giúp nhận diện sớm các đặc điểm then chốt (key features) và đặc điểm phân biệt (differentiating features) - những yếu tố cốt lõi của quá trình lập luận lâm sàng.