3.1. Định nghĩa và dịch tễ học:

Trầm cảm (Depression): Là một rối loạn khí sắc đặc trưng bởi sự buồn bã sâu sắc, dai dẳng, hoặc mất hứng thú/niềm vui trong hầu hết các hoạt động. Nó bao gồm một phổ các tình trạng, từ khí sắc trầm cảm (depressive mood) đến rối loạn trầm cảm chủ yếu (major depressive disorder). 
Khí sắc trầm cảm: Là một biểu hiện cảm xúc (buồn bã) có thể là một phản ứng tự nhiên với bệnh tật nặng hoặc mất mát.
Rối loạn trầm cảm chủ yếu: Là một bệnh lý tâm thần có các tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể (ví dụ: theo DSM-5 hoặc ICD-10), bao gồm ít nhất 5 triệu chứng kéo dài ít nhất 2 tuần, trong đó phải có khí sắc giảm hoặc mất hứng thú/niềm vui. Những triệu chứng khác bao gồm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, mệt mỏi, cảm giác vô giá trị/tội lỗi, giảm khả năng tập trung, và ý tưởng về cái chết/tự sát. 
Trầm cảm là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến nhất ở bệnh nhân giai đoạn cuối. Tỷ lệ mắc trầm cảm ở bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối có thể lên tới 25-50%, và còn cao hơn ở bệnh nhân suy tim, COPD, AIDS hoặc sa sút trí tuệ . Trầm cảm thường bị bỏ sót do các triệu chứng thể chất của bệnh nền chồng lấp (mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ).

3.2. Tầm quan trọng của việc quản lý triệu chứng này:

Chất lượng cuộc sống của người bệnh: Trầm cảm làm tăng đau khổ về thể chất và tâm lý, giảm khả năng đối phó với bệnh tật, làm giảm chất lượng cuộc sống và có thể dẫn đến việc từ chối điều trị.
Gánh nặng tâm lý cho gia đình: Chứng kiến người thân trầm cảm, tuyệt vọng gây ra nỗi đau lớn cho người chăm sóc, làm tăng gánh nặng tâm lý và nguy cơ đau buồn phức tạp sau mất người thân. 
Nguy cơ tự sát: Bệnh nhân trầm cảm giai đoạn cuối có nguy cơ tự sát cao hơn , đặc biệt khi có ý tưởng vô giá trị hoặc tuyệt vọng.
Tuân thủ điều trị: Trầm cảm có thể ảnh hưởng đến khả năng tuân thủ các liệu pháp điều trị, bao gồm cả chăm sóc giảm nhẹ.
Rối loạn nhận thức: Trầm cảm có thể gây ra "giả sa sút trí tuệ" (pseudodementia) hoặc làm nặng thêm tình trạng sa sút trí tuệ hiện có .