Đánh giá đặc điểm hình ảnh của dò động mạch vành trên máy chụp cắt lớp vi tính 320 dãy

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Dò động mạch vành (Dò ĐMV) là một tình trạng bệnh lý hiếm gặp. Trong đó một hoặc nhiều nhánh của động mạch vành không đi vào giường mao mạch vành của cơ tim mà đổ trực tiếp vào buồng tim hoặc các mạch máu lớn gần tim. Đa số dò ĐMV là bẩm sinh và thường không gây triệu chứng đáng kể, nhưng các dò lớn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy tim hoặc nhồi máu cơ tim. Phương pháp chụp động mạch vành chọn lọc cản quang qua da được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán dò ĐMV, bên cạnh đó, chụp cắt lớp vi tính cũng rất hữu ích trong việc xác định các đặc điểm của dò. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hình ảnh dò ĐMV bằng máy chụp cắt lớp vi tính để cải thiện chẩn đoán và quản lý điều trị cho bệnh nhân, đặc biệt tại Việt Nam, nơi có ít nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này. Mục tiêu: Đánh giá đặc điểm hình ảnh của dò động mạch vành trên máy chụp cắt lớp vi tính, và khảo sát mối liên quan giữa đặc điểm đường dò với hình thái động mạch vành dò và kích thước buồng tim. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu này là một nghiên cứu mô tả hàng loạt ca hồi cứu, bao gồm bệnh nhân được chỉ định chụp cắt lớp vi tính động mạch vành từ 01/2020 đến 08/2022 tại Phòng khám Đa khoa Công ty TNHH Y tế Hòa Hảo. Chúng tôi loại trừ các trường hợp có hình ảnh chất lượng kém hoặc đã can thiệp bít lỗ dò. Dữ liệu được thu thập từ hệ thống bệnh án điện tử và được phân tích bởi các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh học tim mạch với hơn 5 năm kinh nghiệm. Phân tích thống kê sử dụng SPSS 20, bao gồm mô tả biến định tính bằng tần số và tỷ lệ, biến định lượng bằng giá trị trung vị và khoảng tứ phân vị. Phân tích mối liên hệ bằng kiểm định Chi - Bình Phương hay Chính Xác Fisher. Kết quả có ý nghĩa thống kê khi trị số p < 0,050. Kết quả: Nghiên cứu này đã phân tích đặc điểm của 130 bệnh nhân được chẩn đoán có dò động mạch vành (ĐMV), với độ tuổi từ 1 đến 85, đa số ở nhóm tuổi từ 30 trở lên, tỷ lệ nam giới chiếm 57,7%. Phần lớn bệnh nhân chỉ có một đường dò động mạch vành (63,1%), và một lỗ đổ vào (75,4%). Các đường dò có nguồn gốc xuất phát với tỷ lệ cao nhất từ động mạch vành trái (37,7%), và chủ yếu xuất phát từ đoạn gần của động mạch vành. Đường dò thường đổ vào động mạch phổi (58,5%) và gần 60% bệnh nhân có phình đường dò. Các kết quả thống kê cho thấy mối liên hệ đáng kể giữa kích thước của đường dò và sự dãn của các buồng tim, với trị số p là 0,002 cho thất trái và 0,040 cho thất phải. Kết luận: Nghiên cứu cho thấy phần lớn bệnh nhân chỉ có một đường dò động mạch vành và một lỗ đổ, các đường dò có nguồn gốc xuất phát từ động mạch vành trái chiếm tỷ lệ cao nhất, phần lớn đường dò xuất phát từ đoạn gần của động mạch vành, và đa số đổ vào động mạch phổi. Các đường dò lớn có liên quan đáng kể đến sự dãn của các buồng tim, đặc biệt là thất trái, làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Abstract Introduction: Coronary artery fistulae (CAF) are a rare condition. It is an abnormal connection between one of the coronary arteries and a heart chamber or another blood vessel. Most CAFs are congenital and usually asymptomatic, but larger fistulas can lead to serious complications such as heart failure or myocardial infarction. Percutaneous coronary angiography is considered the gold standard for diagnosing CAF, but computed tomography (CT) is also valuable in identifying the characteristics of the coronary artery fistula. This study aims to assess the imaging characteristics of CAF using CT to enhance diagnosis and management, particularly in Vietnam, where there is a scarcity of in-depth research on this issue. Objectives: Evaluate the image characteristics of coronary artery fistulas on computed tomography, and investigate the relationship between fistula characteristics and coronary artery fistula morphology and heart chamber size. Methods: This retrospective case series study included patients who underwent coronary CT from January 2020 to August 2022 at Hoa Hao Medical Company Clinic. We excluded cases with poor image quality or previous interventions to seal the fistula. Data were collected from electronic medical records and analyzed by cardiologists with over five years of experience in imaging. Statistical analysis was performed using SPSS 20, describing qualitative variables with frequency and percentage, and quantitative variables with median and quartiles. The relationships were tested using the Chi-Square or Fisher’s Exact test. Results were considered statistically significant at p-values < 0.050. Results: The study analyzed characteristics of 130 patients diagnosed with CAF, ranging in age from 1 to 85, predominantly in the age group over 30, with males making up 57.7%. The majority of patients had only one artery fistula (63.1%), and one site of drainage (75.4%). CAF originating from the left coronary artery with the highest rate (37,7%). The majority of CAFs originate from the proximal of coronary arteries. Fistulas commonly drained into the pulmonary artery (58.5%), and nearly 60% of patients had aneurysmal fistulas. Statistical results indicated a significant correlation between the size of the fistula and the dilation of the cardiac chambers, with p-values of 0.002 for the left ventricle and 0.040 for the right ventricle. Conclusion: Research shows that most patients have only one artery fistula and one site of drainage, the fistula originating from the left coronary artery accounts for the highest proportion, the majority of fistulas originate from the proximal segment of the left coronary artery, and most drain into the pulmonary arteries. Large fistulas are significantly associated with dilatation of the heart chambers, especially the left ventricle, increasing the risk of serious cardiovascular complications. DOI: 10.59715/pntjmp.3.3.14