Những nghiên cứu kinh điển
📚
Framingham Heart Study (1948–nay): Nghiên cứu thuần tập kéo dài hơn 70 năm tại Framingham, Massachusetts (Mỹ). Đã phát hiện ra các yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim mạch: tăng huyết áp, cholesterol cao, hút thuốc, tiểu đường, béo phì. Đây là một trong những nghiên cứu dịch tễ học có ảnh hưởng nhất mọi thời đại.
📚
Tại sao case-control hiệu quả cho bệnh hiếm? Nếu bạn muốn nghiên cứu một bệnh hiếm (tỷ lệ 1/10.000), với thiết kế thuần tập bạn cần theo dõi hàng triệu người để có đủ số ca bệnh. Với case-control, bạn chỉ cần tìm đủ số ca bệnh từ bệnh viện và chọn nhóm chứng phù hợp — nhanh hơn, rẻ hơn gấp nhiều lần.
✅ Tóm tắt bài học
- Case-control: Bắt đầu từ bệnh → tìm phơi nhiễm. Dùng OR. Hiệu quả cho bệnh hiếm.
- Cohort: Bắt đầu từ phơi nhiễm → theo dõi → bệnh. Dùng RR. Cho bằng chứng nhân quả mạnh hơn.
- Bảng 2×2: Công cụ cơ bản để tính OR và RR trong mọi nghiên cứu dịch tễ.
- Khi bệnh hiếm (prevalence < 10%), OR ≈ RR — rất hữu ích trong thực hành.
- Framingham Heart Study (70+ năm) — nghiên cứu thuần tập kinh điển về tim mạch.