🔍 Phép ẩn dụ điều tra

Bệnh chứng (Case-Control): Phỏng vấn kẻ tình nghi

Một vụ án xảy ra. Bạn có 50 nạn nhân (người bị bệnh). Bạn phỏng vấn họ: "Đêm qua anh/chị đã ở đâu, làm gì, ăn gì?" Sau đó, bạn phỏng vấn 50 người không bị hại (nhóm chứng) cùng câu hỏi. Bạn so sánh: Có yếu tố nào xuất hiện nhiều hơn ở nhóm bệnh so với nhóm chứng không?

Hồi cứu (Retrospective): Nhìn lại quá khứ — xem ai đã tiếp xúc với yếu tố nguy cơ.

🔍 Phép ẩn dụ điều tra

Thuần tập (Cohort): Theo dõi nghi phạm

Bạn chọn 200 người: 100 người hút thuốc (phơi nhiễm) và 100 người không hút thuốc (không phơi nhiễm). Bạn theo dõi họ trong 10 năm. Cuối cùng, bạn đếm xem mỗi nhóm có bao nhiêu người bị ung thư phổi.

Tiến cứu (Prospective): Nhìn về tương lai — từ phơi nhiễm đến bệnh.

"Case-control: Nhìn ngược thời gian — từ bệnh tìm về phơi nhiễm.
Cohort: Nhìn xuôi thời gian — từ phơi nhiễm đến bệnh."