Để phục vụ mục đích học tập lâm sàng của sinh viên Y khoa, dưới đây là tài liệu hướng dẫn đọc X-quang ngực dưới dạng 10 cặp câu hỏi và đáp án trao đổi giữa sinh viên và bác sĩ tiền bối:

1. Câu hỏi: Anh ơi, trên phim này em thấy bóng tim của bệnh nhân có vẻ hơi lệch sang một bên, không biết có phải là do có tổn thương gì co kéo hay đẩy lệch trung thất không anh? Đáp án: Không phải đâu em, trung thất và khí quản thực chất vẫn nằm ở chính giữa. Sở dĩ em thấy cảm giác hơi lệch là do tư thế bệnh nhân lúc chụp hơi bị xoay người về phía bên phải thôi, bóng tim hoàn toàn không to và bờ tim hai bên vẫn rất rõ nét.

2. Câu hỏi: Dạ chị, em nhìn ở vùng dưới phổi phải thấy có một vùng mờ khá lớn, chị hướng dẫn em cách phân tích đậm độ tổn thương này với ạ? Đáp án: Vùng đó là mờ phế nang phế trường dưới bên phải, đậm độ tăng rõ rệt và lan ra cả vùng sau tim phải, đây chính là hình ảnh điển hình của tổn thương đông đặc phổi.

3. Câu hỏi: Anh ơi, thế còn tổn thương ở bên phổi trái thì sao ạ? Em nhìn lướt qua chưa thấy rõ lắm. Đáp án: Phổi trái hoàn toàn sáng đều, không có vùng mờ phế nang, không bị ứ khí hay tăng thông khí, hệ tuần hoàn mạch máu phổi cũng bình thường nên trường hợp này phổi trái hoàn toàn lành tính em nhé.

4. Câu hỏi: Dạ chị, em thấy góc sườn hoành bên phải của bệnh nhân không còn nhọn nữa mà trông hơi tù, cái này là do viêm nhiễm từ phổi lan xuống hay sao ạ? Đáp án: Đúng rồi em, góc sườn hoành phải bị tù là biểu hiện của tràn dịch màng phổi phải lượng ít, phù hợp với một tình trạng tràn dịch màng phổi cạnh viêm xuất phát từ ổ đông đặc phổi ngay phía trên.

5. Câu hỏi: Anh cho em hỏi là góc sườn hoành bên trái trên phim này mình có cần lưu ý gì đặc biệt không anh? Đáp án: Góc sườn hoành trái nhọn, khoang màng phổi trái sáng và cơ hoành trái hoàn toàn bình thường, chứng tỏ không có tổn thương hay tràn dịch gì ở bên ngực trái cả.

6. Câu hỏi: Dạ chị, lúc nãy em nhìn kỹ lại vùng dưới hoành phải thì thấy có một đường sáng mỏng như hình liềm, dấu hiệu này có ý nghĩa gì trên một bệnh nhân vừa mổ ruột thừa vậy chị? Đáp án: Đó chính là hình ảnh liềm hơi dưới hoành, biểu hiện của tràn khí ổ bụng lượng ít. Ở bệnh nhân này, dấu hiệu này hoàn toàn phù hợp và bình thường đối với một người vừa trải qua phẫu thuật cắt ruột thừa 36 giờ trước do khí sót lại trong ổ bụng.

7. Câu hỏi: Anh ơi, ở vùng đỉnh phổi hai bên em chưa thấy anh chị mô tả trong tóm tắt, vậy hai vùng này có tổn thương gì kín đáo không ạ? Đáp án: Theo nguyên tắc đọc phim, vùng nào không mô tả bất thường tức là bình thường. Đỉnh phổi hai bên trên phim này hoàn toàn sáng, không có bóng mờ hay tổn thương dạng hang, xơ gì cả.

8. Câu hỏi: Dạ chị, rốn phổi hai bên của bệnh nhân này có bị đậm hay phì đại trong đợt nhiễm trùng cấp tính này không chị? Đáp án: Không em, rốn phổi hai bên hoàn toàn bình thường cả về kích thước, hình dạng cho đến vị trí giải phẫu, không có dấu hiệu sưng hạch hay giãn mạch máu rốn phổi.

9. Câu hỏi: Anh ơi, trên phim X-quang này mình có quan sát thấy bất thường nào về hệ thống xương lồng ngực hay các dải cơ phần mềm xung quanh không anh? Đáp án: Các cấu trúc xương gồm 7 cung sườn trước thấy rõ, xương đòn, xương bả vai và phần mềm thành ngực đều bình thường, không ghi nhận gãy xương hay u cục gì bất thường ở phần mềm em nhé.

10. Câu hỏi: Dạ chị, cung động mạch chủ của bệnh nhân này em thấy nhìn khá rõ, liệu có mảng xơ vữa hay phình giãn gì không ạ? Đáp án: Bệnh nhân còn rất trẻ, mới 32 tuổi và hình ảnh động mạch chủ trên phim hoàn toàn bình thường, đường nét mềm mại, không bị giãn rộng hay vôi hóa.