I. Thông tin và Triệu chứng Lâm sàng

• Bệnh nhân: Nam, 75 tuổi, vào viện vì tình trạng lú lẫn.

   

• Tiền sử: Chưa ghi nhận bệnh lý nội, ngoại khoa đặc biệt. Bệnh nhân không hút thuốc lá.

   

   

• Khám lâm sàng:
  • Sốt 38,2°C, SpO2 91% khi thở khí trời.

     

  • Phổi gõ trong, rì rào phế nang êm dịu hai phế trường.

     

II. Đặc điểm trên X-quang Ngực Thẳng

Chỉ định chụp X-quang ngực thẳng để đánh giá tình trạng viêm phổi. Các phát hiện chính bao gồm:

• Nhu mô phổi: Đám mờ phế nang (tăng đậm độ dạng lấp đầy khoảng khí) vùng đáy phổi trái, nghĩ nhiều đến tổn thương đông đặc. Các vùng phổi còn lại sáng bình thường.

   

   

• Cơ hoành và vùng dưới hoành:
  • Hình ảnh thấu quang (tăng sáng) dưới vòm hoành phải.

     

  • Quan sát kỹ ghi nhận các ngấn đại tràng và hình ảnh một quai đại tràng nằm trong vùng này.

     

  • Không có bằng chứng của liềm hơi dưới hoành (tràn khí màng bụng tự do).

     

• Các phát hiện khác:
  • Hình ảnh gãy cũ xương sườn 6 bên trái.

     

  • Hình ảnh dây thở oxy (cannula) chồng ảnh lên lồng ngực.

     

III. Chẩn đoán

• Chẩn đoán sơ bộ: Theo dõi viêm phổi thùy (đông đặc đáy phổi trái).

   

• Phát hiện tình cờ (Dấu hiệu Chilaiditi): Hình ảnh quai đại tràng chèn giữa gan và cơ hoành, nhận biết qua các ngấn đại tràng dưới vòm hoành phải (dấu hiệu Chilaiditi).

   

IV. Đề nghị Cận lâm sàng và Hướng xử trí

• Xử trí ban đầu:
  • Liệu pháp oxy hỗ trợ.

     

  • Kháng sinh liệu pháp kinh nghiệm điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng (CAP). Lựa chọn đường dùng (uống hoặc tiêm tĩnh mạch) dựa trên phân loại mức độ nặng theo thang điểm CURB-65.

     

     

• Cận lâm sàng đề nghị:
  • Xét nghiệm máu: Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi (CBC), chức năng thận (Ure, Creatinin), điện giải đồ, chức năng gan (AST, ALT), bilan calci, các chỉ số viêm (CRP, tốc độ lắng máu - VS) và chức năng tuyến giáp (TFTs) để tầm soát nguyên nhân lú lẫn ở người cao tuổi.

     

  • Cấy đờm, cấy máu và cấy nước tiểu tìm vi khuẩn gây bệnh.

     

• Theo dõi và đánh giá thêm:
  • Chụp X-quang ngực kiểm tra sau điều trị để đánh giá sự thoái lui của tổn thương phổi.

     

  • Đối chiếu với các phim X-quang ngực cũ (nếu có) để xác định sự hiện diện của quai ruột dưới hoành từ trước, giúp chẩn đoán phân biệt với liềm hơi dưới hoành (hơi tự do trong ổ bụng).

     

  • Khám bụng lâm sàng định kỳ để loại trừ hội chứng bụng ngoại khoa (thủng tạng rỗng). Hội chẩn chuyên khoa Ngoại tiêu hóa ngay khi có nghi ngờ lâm sàng.