Đối với người lớn tuổi, nếu dùng các định nghĩa y khoa như "rối loạn chức năng cơ quan kéo dài", "suy giảm mức lọc cầu thận" hay "kháng insulin", họ sẽ thấy xa lạ hoặc sinh tâm lý sợ hãi, chối bỏ.

Để người nghe gật gù chấp nhận bệnh mạn tính như một quy luật tự nhiên tất yếu mà không bi quan, anh có thể sử dụng 3 hình tượng ẩn dụ đời sống dưới đây để định nghĩa lại:

1. Hình tượng "Chiếc xe máy đi 40 năm" (Gần gũi và dễ thấm nhất)

• Định nghĩa mới: Bệnh mạn tính không phải là "kẻ thù" bỗng dưng từ đâu rơi xuống, mà là dấu hiệu hao mòn tự nhiên của một cỗ máy đã cống hiến bền bỉ suốt mấy chục năm qua.

• Cách diễn đạt trên sân khấu:

  *"Thưa cô bác, thử tưởng tượng chúng ta có một chiếc xe máy chạy suốt 40–50 năm. Qua thời gian, xích phải chùng, lốp phải mòn, bugi phải yếu, máy phải nóng hơn hồi mới mua.

  Trái tim, lá phổi, quả thận của cô bác cũng hệt như vậy. Sau nửa thế kỷ bơm hàng triệu lít máu, lọc hàng ngàn tấn nước, hít thở hàng triệu bầu không khí... thì tim hơi yếu đi (suy tim), thận lọc chậm lại (suy thận), mạch máu bớt dẻo dai (tăng huyết áp) hay chuyển hóa chậm đi (tiểu đường). Đó không phải là một 'tai họa', mà là quy luật hao mòn tự nhiên.

  Với chiếc xe cũ, chúng ta đâu thể đòi hỏi nó chạy bốc như xe mới xuất xưởng, và cũng không ai vứt chiếc xe đi chỉ vì nó mòn lốp. Việc của chúng ta là: thay nhớt định kỳ, chạy chậm lại, bảo dưỡng thường xuyên để xe vẫn chạy êm và đưa ta đi đến nơi về đến chốn."*

2. Hình tượng "Mùa thu - Mùa đông của đời người" (Chạm vào cảm xúc và sự thanh thản)

• Định nghĩa mới: Bệnh mạn tính là những nếp nhăn bên trong nội tạng.

• Cách diễn đạt trên sân khấu:

  *"Khi soi gương, thấy tóc bạc đi, da xuất hiện đồi mồi và nếp nhăn, có ai trong chúng ta hốt hoảng đi tìm bác sĩ đòi 'chữa dứt điểm' nếp nhăn không? Không. Chúng ta mỉm cười chấp nhận vì biết mình đã bước sang tuổi xế chiều.

  Huyết áp tăng, đường huyết dao động, khớp gối khô hay phổi xơ hóa... thực chất chính là những nếp nhăn xuất hiện bên trong cơ thể. Nó chỉ đơn giản báo hiệu rằng cơ thể đang bước vào mùa thu, mùa đông. Đã là nếp nhăn thời gian thì không thể 'chữa khỏi', nhưng chúng ta hoàn toàn có thể sống vui vẻ, thanh thản và giữ cho cơ thể ấm áp nếu biết cách chuẩn bị."*

3. Hình tượng "Người bạn đồng hành khó tính" (Đổi góc nhìn từ 'chiến đấu' sang 'sống chung')

• Định nghĩa mới: Bệnh mạn tính là một người khách trọ già dặn đã dọn vào ở chung nhà đến cuối đời.

• Cách diễn đạt trên sân khấu:

  *"Người ta hay dùng từ 'chiến đấu với bệnh tật'. Nhưng với bệnh mạn tính, càng cố 'đánh một trận sống mái' để tiêu diệt nó, người kiệt sức trước lại chính là chúng ta.

  Hãy coi bệnh mạn tính như một người bạn cùng phòng có tính khí thất thường: Mỗi sáng thức dậy, ta phải học tính nết của họ: cho họ ăn uống thanh đạm một chút, uống viên thuốc đúng giờ để họ không nổi giận. Khi ta hiểu và tôn trọng họ, họ sẽ ngồi yên đó, để ta yên ổn sống trọn vẹn, sum vầy bên con cháu."*

Bảng tóm tắt chuyển dịch tư duy để trình chiếu slide hoặc đúc kết:

Một khi người nghe chấp nhận rằng "Cỗ máy của mình chắc chắn sẽ mòn và không thể quay về như mới", họ sẽ lập tức gật đầu với ý tiếp theo của anh: Đã biết xe sẽ hao mòn thì việc chuẩn bị phụ tùng thay thế, trạm bảo dưỡng và chi phí sửa xe dự phòng (bảo hiểm/tài chính) là điều bắt buộc phải làm ngay từ hôm nay.