Hầu hết các chỉ số sinh học lâm sàng được đo lường, như nồng độ các chất trong máu (ví dụ: glucose huyết, creatinin) hoặc các thông số chẩn đoán hình ảnh (ví dụ: kích thước khối u), đều là các biến số liên tục [557.txt]. Điều này có nghĩa là chúng có thể nhận vô số giá trị khác nhau ở các cá thể khác nhau.
Để áp dụng các giá trị liên tục này vào thực hành lâm sàng, chúng ta cần xác định một "điểm cắt" (cutoff point) [557.txt]. Điểm cắt này đóng vai trò phân loại kết quả đo lường thành "bình thường" hoặc "bất thường", tương ứng với kết quả xét nghiệm được coi là "âm tính" hoặc "dương tính" với bệnh lý cần khảo sát.
- Ví dụ về điểm cắt:
- Trong chẩn đoán đái tháo đường, tiêu chuẩn HbA1c ≥ 6,5% có thể được áp dụng. Theo tiêu chí này, một bệnh nhân có chỉ số HbA1c 6,4% được coi là âm tính, trong khi một người có chỉ số HbA1c 6,6% được xác định là dương tính.
- Trong chẩn đoán tăng huyết áp, ngưỡng huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg (hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg) thường được sử dụng để phân loại lâm sàng.
- Ý nghĩa lâm sàng của điểm cắt: Việc lựa chọn điểm cắt có ý nghĩa lâm sàng và thống kê đặc biệt quan trọng, vì nó trực tiếp quyết định hiệu năng của xét nghiệm chẩn đoán [557.txt].
- Thay đổi điểm cắt sẽ làm thay đổi tỷ lệ giữa các nhóm kết quả: dương tính thật (true positive), âm tính thật (true negative), dương tính giả (false positive), và âm tính giả (false negative).
- Thông thường, việc điều chỉnh điểm cắt đòi hỏi một sự thỏa hiệp đánh đổi (trade-off) giữa việc tối đa hóa khả năng phát hiện bệnh (tăng độ nhạy/dương tính thật) và giảm thiểu các sai sót chẩn đoán (giảm dương tính giả hoặc âm tính giả) [557.txt]. Trong thực hành lâm sàng, tùy thuộc vào mục đích sử dụng của xét nghiệm (sàng lọc cộng đồng hay chẩn đoán xác định) mà người lâm sàng sẽ lựa chọn điểm cắt tối ưu phù hợp [557.txt].
