Việc chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng cần được thực hiện thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích, nguy cơ, cũng như gánh nặng cho bệnh nhân và gia đình. Các chỉ định này phải phù hợp với mục tiêu điều trị đã xác định. Trong trường hợp mục tiêu điều trị là tối ưu hóa sự thoải mái cho bệnh nhân trong giai đoạn cuối đời, các xét nghiệm có thể không cần thiết, đặc biệt khi không có nguyên nhân có thể điều trị hiệu quả và rõ ràng.
Xét nghiệm máu:
- Điện giải đồ (Na+, K+, Ca2+): Đặc biệt, các tình trạng như tăng calci máu, hạ natri máu hoặc tăng natri máu có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng và cần được điều chỉnh nhằm cải thiện sự thoải mái cho bệnh nhân.
- Chức năng thận (Creatinine, BUN): Đánh giá chức năng thận và phát hiện tình trạng suy thận, có vai trò quan trọng trong điều chỉnh liều lượng thuốc, đặc biệt là các thuốc giảm đau nhóm opioid và các thuốc khác được thải trừ qua thận, nhằm tránh tích lũy thuốc và các tác dụng phụ không mong muốn.
- Chức năng gan (ALT, AST, Bilirubin): Đánh giá chức năng gan và phát hiện tình trạng suy gan, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và thải trừ thuốc, cũng như có thể gây ra các triệu chứng như ngứa, vàng da, cần được quản lý.
- Công thức máu (CBC): Phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng (ví dụ: tăng bạch cầu) hoặc tình trạng thiếu máu nặng (có thể gây mệt mỏi, khó thở, lú lẫn). Đây là những tình trạng có thể điều trị được nhằm cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân.
- Đường huyết ngẫu nhiên: Phát hiện tình trạng tăng hoặc hạ đường huyết. Cả hai tình trạng này đều có thể gây ra các triệu chứng cấp tính như lú lẫn, yếu mệt và cần được quản lý kịp thời.
Xét nghiệm nước tiểu:
- Tổng phân tích nước tiểu, cấy nước tiểu: Có vai trò quan trọng trong phát hiện nhiễm trùng đường tiết niệu, một nguyên nhân phổ biến gây sốt, lú lẫn và khó chịu ở bệnh nhân suy yếu, có thể điều trị được nhằm cải thiện sự thoải mái cho bệnh nhân.
Các xét nghiệm khác (nếu thực sự cần thiết và phù hợp với mục tiêu điều trị):
- Khí máu động mạch (ABG): Nếu nghi ngờ tình trạng thiếu oxy máu hoặc tăng CO2 máu do bệnh phổi nền và kết quả có thể làm thay đổi kế hoạch điều trị nhằm cải thiện triệu chứng khó thở cho bệnh nhân.
- Chụp X-quang phổi: Nếu có nghi ngờ viêm phổi và việc điều trị viêm phổi (ví dụ bằng kháng sinh) được cân nhắc nhằm giảm bớt đau khổ cho bệnh nhân.
- Chẩn đoán hình ảnh não (CT/MRI): Rất hiếm khi được chỉ định trong bối cảnh chăm sóc cuối đời, trừ khi có các dấu hiệu thần kinh khu trú mới xuất hiện và kết quả có thể dẫn đến các biện pháp can thiệp nhằm cải thiện triệu chứng (ví dụ: sử dụng corticosteroid để giảm phù não do u) mà không phải là can thiệp tích cực kéo dài sự sống bằng mọi giá. Mục tiêu chính là tối ưu hóa sự thoải mái cho bệnh nhân, không phải kéo dài sự sống bằng mọi giá.