Abstract
Đặt vấn đề: Đến nay, bệnh vảy nến đã được chứng minh là bệnh hệ thống, ngoài biểu hiện ngoài da, bệnh vảy nến còn ảnh hưởng đến các hệ cơ quan khác trong cơ thể, đặc biệt là hệ tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Một vài nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh bệnh nhân vảy nến có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa (Metabolic Associated Fatty Liver Disease - MAFLD) cao hơn so với dân số nói chung và bệnh vảy nến có liên quan đến sự tiến triển nặng của MAFLD. MAFLD là một thuật ngữ mới xuất hiện từ năm 2021 nhằm thay thế thuật ngữ bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), đã được Hiệp hội nghiên cứu về gan Châu Á - Thái Bình Dương đưa vào hướng dẫn chẩn đoán và điều trị. Báo cáo trường hợp: 03 trường hợp bệnh nhân được chẩn đoán vảy nến mảng, mức độ trung bình - nặng theo chỉ số diện tích cơ thể (Body Surface Area - BSA) và chỉ số độ nặng của vảy nến theo vùng (Psoriasis Area and Severity Index - PASI), hiện đang điều trị vảy nến tại Bệnh viện Da Liễu Thành phố Hồ Chí Minh bằng thuốc thoa, chưa điều trị bằng các thuốc ức chế miễn dịch đường toàn thân, bệnh nhân chưa được chẩn đoán các bệnh nội khoa, như tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng lipid máu, các bệnh lý về gan. Trước khi điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch đường toàn thân, bệnh nhân được xét nghiệm máu tổng quát và đánh giá tình trạng gan bằng siêu âm đàn hồi thoáng qua (Fibroscan®). Cả 03 bệnh nhân đều thỏa tiêu chuẩn chẩn đoán MAFLD: Béo phì độ I, xơ hóa gan nhẹ ở mức độ F0 - F1, gan nhiễm mỡ nhiều ở mức độ S3 bằng siêu âm đàn hồi thoáng qua (Fibroscan®) kèm các rối loạn chuyển hóa như tăng chu vi vòng eo (≥ 90cm: nam, ≥ 80cm: nữ), tăng triglyceride huyết thanh (≥ 150 mg/dl), tăng đường huyết đói (100 - 125 mg/dl), tăng huyết áp (≥ 130/85 mmHg). Kết luận: Cả 3 bệnh nhân vảy nến đều có gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa (MAFLD). Vì vậy, cần có những nghiên cứu lớn hơn về vấn đề này để xác định tỉ lệ mắc MAFLD và các yếu tố liên quan, mối liên quan giữa MAFLD và vảy nến. Abstract Background: Nowadays, psoriasis has been proven to be a systemic disease. In addition to skin manifestations, psoriasis also affects other organ systems in the body, especially the cardiovascular system and metabolic disorders. Several studies around the world demonstrate that psoriasis patients are at higher risk of metabolic associated fatty liver disease (MAFLD) than the general population, and psoriasis is associated with the progression of MAFLD. MAFLD is a new term that emerged in 2021 to replace the term non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), which has been included in the diagnostic and treatment guidelines by the Asia-Pacific Liver Association. Case report: 03 cases of patients with moderate-severe plaque psoriasis according to Body Surface Area (BSA) and Psoriasis Area and Severity Index (PASI), currently being treated for psoriasis at Ho Chi Minh City Dermatology Hospital with topical medications, not yet treated with systemic immunosuppressants, patients have not been diagnosed with internal diseases, such as hypertension, diabetes, hyperlipidemia, liver diseases. Before treatment with systemic immunosuppressants, patients had a general blood test and liver status was assessed by transient elastography (Fibroscan®). All met the diagnostic criteria for MAFLD: Obesity grade I, mild liver fibrosis at F0 - F1 level, severe fatty liver at S3 level by transient elastography (Fibroscan®) with metabolic disorders such as increased waist circumference (≥ 90cm: men, ≥ 80cm: women), hypertriglyceridemia (≥ 150 mg/dl), hyperglycemia (100 - 125 mg/dl), hypertension (≥ 130/85 mmHg). Conclusion: All three psoriasis patients had metabolic fatty liver disease (MAFLD). Therefore, more researches are needed on this issue to determine the prevalence of MAFLD and related factors, the relationship between MAFLD and psoriasis. DOI: 10.59715/pntjmp.3.4.24References
Quy định về Giấy phép Công khai cho các Tác phẩm được Xuất bản
1. Tuyên bố chung
Tạp chí [Tên Tạp chí] cam kết thúc đẩy sự phát triển và lan tỏa tri thức khoa học một cách cởi mở nhất. Để thực hiện sứ mệnh này, tất cả các bài viết được xuất bản trên tạp chí đều được phát hành theo các điều khoản của giấy phép công khai Creative Commons (CC).
Việc áp dụng giấy phép này cho phép tác giả giữ bản quyền đối với tác phẩm của mình, đồng thời trao cho cộng đồng quyền tự do sử dụng, chia sẻ và xây dựng dựa trên tác phẩm đó một cách hợp pháp và rõ ràng, góp phần thúc đẩy tối đa hóa tác động của nghiên cứu.
2. Giới thiệu về Giấy phép Creative Commons (CC)
Creative Commons là một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu cung cấp một bộ công cụ pháp lý (giấy phép) tiêu chuẩn, miễn phí để các nhà sáng tạo có thể chia sẻ tác phẩm của mình. Thay vì mô hình "bảo lưu mọi quyền" (All Rights Reserved) truyền thống, giấy phép CC hoạt động theo mô hình "bảo lưu một số quyền" (Some Rights Reserved).
Các giấy phép CC bao gồm các thành tố cốt lõi sau:
-
BY (Ghi công - Attribution): Người dùng phải ghi công (nêu tên) tác giả gốc một cách thích hợp. Đây là điều kiện bắt buộc trong tất cả các giấy phép CC.
-
NC (Phi thương mại - NonCommercial): Người dùng không được sử dụng tác phẩm cho các mục đích thương mại.
-
ND (Không phái sinh - NoDerivatives): Người dùng có thể sao chép và phân phối tác phẩm ở định dạng nguyên bản, nhưng không được phép sửa đổi, phối lại hay tạo ra tác phẩm phái sinh.
-
SA (Chia sẻ tương tự - ShareAlike): Nếu người dùng phối lại, chuyển thể tác phẩm, họ phải phân phối tác phẩm mới của mình dưới cùng một giấy phép với tác phẩm gốc.
3. Các loại giấy phép được áp dụng tại Tạp chí
Tạp chí Y dược học Phạm Ngọc Thạch áp dụng loại
Giấy phép Ghi công Creative Commons 4.0 (CC BY 4.0)
Để khuyến khích để tối đa hóa sự phổ biến và sử dụng lại các công trình khoa học.
-
Người dùng được phép:
-
Chia sẻ: Sao chép và phân phối lại tác phẩm trên bất kỳ phương tiện và định dạng nào.
-
Phối lại: Phối lại, chuyển thể và xây dựng dựa trên tác phẩm cho bất kỳ mục đích nào, kể cả mục đích thương mại.
-
-
Với điều kiện:
-
Phải Ghi công (BY): Bạn phải ghi công tác giả một cách thích hợp, cung cấp một đường dẫn tới giấy phép, và cho biết nếu tác phẩm đã có sự thay đổi.
-
4. Trách nhiệm của Tác giả và Người dùng
-
Đối với Tác giả: Khi nộp bản thảo cho Tạp chí [Tên Tạp chí], tác giả đồng ý rằng nếu bài viết được chấp nhận xuất bản, nó sẽ được phát hành theo giấy phép [Ví dụ: CC BY 4.0] mà tạp chí áp dụng. Tác giả vẫn là người giữ bản quyền gốc.
-
Đối với Người dùng: Người dùng có trách nhiệm kiểm tra và tuân thủ các điều khoản của giấy phép được áp dụng cho mỗi bài viết. Việc ghi công tác giả là yêu cầu bắt buộc và cần được thực hiện đúng cách.
Cách ghi công chuẩn:
Khi sử dụng hoặc trích dẫn lại một tác phẩm, bạn nên ghi công như sau:
"[Tên bài viết]" của [Tên các tác giả], được cấp phép dưới [Tên giấy phép, ví dụ: CC BY 4.0]. Nguồn: Tạp chí [Tên Tạp chí], Tập [X], Số [Y], trang [Z], (Năm xuất bản). DOI: [Link DOI của bài báo].